Müfredat

  

https://sabahatti.blogspot.com/2018/02/sabahattin-gencal-hakknda.html

Sabahattin Gencal Yapay Zekâyla

Senaryo Yazımı Öğreniyor

Hazırlayan: Sabahattin Gencal-ChatGPT
Başlangıç: 1 Ekim 2026

 

 

MÜFREDAT

 

I. TEMELLER: SENARYOYU TANIMAK

Ders 1 — Senaryo nedir? Ne değildir?

• Senaryonun tanımı ve amacı
• Senaryo ile öykü, roman, tiyatro oyunu ve sinopsis arasındaki farklar
• Senaryonun “okunmak”tan çok “görülmek ve işitilmek” üzere yazılması
• Senaristin görevleri
• Senaryo ile yönetmenlik arasındaki ilişki
• Bir senaryoyu iyi yapan temel özellikler
• Örnek sahneler üzerinden inceleme
• Uygulama: Bir öykü paragrafını senaryo sahnesine dönüştürme

Ders 2 — Senaryonun biçimsel yapısı

• Sayfa düzeni
• Sahne başlığı
• İç/Dış (İÇ/DIŞ)
• Mekân
• Zaman
• Aksiyon/hareket betimleri
• Karakter adları
• Diyalog
• Parantez içleri
• Geçişler
• Senaryo sayfasının okunma biçimi
• Standart senaryo formatları
• Uygulama: Biçimsel olarak doğru bir sahne yazma

Ders 3 — Senaryo yazım aşamaları ve yazım birimleri

• Fikir
• Tema
• Premis
• Logline
• Konu
• Hikâye
• Sinopsis
• Treatment
• Beat
• Sekans
• Sahne
• Plan/çekim kavramına giriş
• Taslaktan son senaryoya geçiş
• Uygulama: Tek bir fikirden logline ve sinopsise ulaşma

Ders 4 — İyi bir senaryo yazmak

• İzleyici açısından düşünmek
• Açılışın önemi
• Merak ve beklenti
• Çatışma
• Karakter amacı
• Engeller
• Gerilim
• Duygu
• Görsellik
• Tempo
• Sahne ekonomisi
• “Göster, anlatma” ilkesi
• Klişelerden kaçınma
• Uygulama: İyi ve zayıf bir sahneyi karşılaştırma

---

II. HİKÂYENİN TEMEL TAŞLARI

Ders 5 — Fikirden hikâyeye

• Hikâye fikri nereden çıkar?
• “Ya şöyle olsaydı?” sorusu
• Gözlem ve yaşantıdan yararlanma
• Gerçek olaydan kurmacaya geçiş
• Fikrin senaryoya uygunluğunu sınama
• Fikir havuzu oluşturma
• Uygulama: 10 senaryo fikri üretme
• Karakter Yaratma

K

Ders 6 — Tema

• Tema nedir?
• Konu ile tema arasındaki fark
• Alt metin
• Senaryonun söylemek istediği şey
• Temayı didaktik olmadan işlemek
• Bir senaryoda birden fazla temanın bulunması
• Uygulama: Bir hikâyenin temasını bulma

Ders 7 — Premis, logline ve dramatik soru

• Premis
• Logline
• Hikâyenin temel çatışması
• Dramatik soru
• İzleyicinin “Acaba ne olacak?” duygusu
• Güçlü bir logline'ın özellikleri
• Uygulama: Kendi hikâyeniz için logline yazma

Ders 8. a — Karakter yaratma

• Başkarakter
• Yan karakter
• Karşı güç/antagonist
• Karakterin amacı
• İhtiyacı
• Korkuları
• Arzuları
• Zaafları
• Güçlü yönleri
• Geçmişi
• Değerleri
• Çelişkileri
• Karakterin sırları
• Uygulama: Ayrıntılı karakter dosyası hazırlama
• 8.b. _ Karakter...

---

III. DRAMATİK YAPI

Ders 9 — Çatışma

• Çatışma nedir?
• Karakter-karakter çatışması
• Karakter-kendisi çatışması
• Karakter-toplum çatışması
• Karakter-doğa çatışması
• Dış çatışma / iç çatışma
• Çatışmayı sahnede görünür hâle getirme

Ders 10 — Dramatik yapı

• Başlangıç–gelişme–sonuç
• Üç perdeli yapı
• Birinci perde
• İkinci perde
• Üçüncü perde
• Dönüm noktaları
• Kriz
• Doruk noktası
• Çözülme

Ders 11 — Alternatif hikâye yapıları

• Beş perdeli yapı
• Kahramanın yolculuğu
• Sekans yaklaşımı
• Doğrusal anlatı
• Doğrusal olmayan anlatı
• Geri dönüş (flashback)
• Paralel hikâyeler
• Çerçeve hikâye
• Bölümlü yapı

Ders 12 — Beat ve sahne ritmi

• Beat nedir?
• Hikâyenin küçük dramatik değişimleri
• Sahne içinde değişim
• Duygusal ritim
• Gerilim yükseltme
• Sahne sonları
• Uygulama: Bir filmin beat haritasını çıkarma

---

IV. SAHNE YAZIMI

Ders 13 — Sahne nedir?

• Sahnenin amacı
• Bir sahnenin ne zaman başlayıp ne zaman bitmesi gerektiği
• Sahne hedefi
• Sahnedeki çatışma
• Sahne içindeki değişim
• Sahneye geç girme, erken çıkma

Ders 14 — Mekân ve zaman

• Mekânın dramatik işlevi
• Mekânın karaktere etkisi
• İç ve dış mekân
• Zamanın kullanımı
• Gün/gece
• Mevsim
• Geçmiş/şimdi/gelecek

Ders 15 — Aksiyon ve görsel anlatım

• Senaryoda betimleme
• Kamera gözüyle yazmak
• Görülebilen ve duyulabilen şeyler
• Gereksiz ayrıntılardan kaçınmak
• Görsel metaforlar
• Aksiyonun ritmi

Ders 16 — Diyalog yazımı

• İyi diyalog nedir?
• Gerçek hayattaki konuşma ile senaryo diyaloğu arasındaki fark
• Karaktere özgü konuşma
• Diyalogda amaç
• Çatışmalı diyalog
• Alt metin
• Sessizlik
• Monolog
• Bilgi verme tuzağı
• Diyaloğu kısaltma
• Uygulama: Aynı konuşmayı üç farklı karakter için yazma

---

V. KARAKTER VE DUYGU

Ders 17 — Karakter arkı

• Karakterin başlangıç noktası
• Karakterin değişimi
• İçsel yolculuk
• Dışsal yolculuk
• Pozitif, negatif ve durağan karakter arkları
• Karakter değişiminin sahnelere dağıtılması

Ders 18 — İlişkiler ve karakterler arası dinamik

• Kahraman–karşıt karakter
• Aile ilişkileri
• Dostluk
• Aşk
• Rekabet
• Öğretmen–öğrenci gibi ilişkiler
• Güç dengesi
• İlişkilerin dramatik işlevi

Ders 19 — Duygu ve alt metin

• Karakter ne hissediyor?
• Karakter ne söylüyor?
• Karakter aslında ne istiyor?
• Söylenmeyenlerin yazılması
• Beden dili
• Sessizlik
• Bakış
• Davranış yoluyla duygu aktarımı

---

VI. HİKÂYEYİ GELİŞTİRME

Ders 20 — Olay örgüsü

• Olay nedir?
• Olay örgüsü nedir?
• Nedensellik
• Tesadüf
• Sebep-sonuç zinciri
• Ana olay ve yan olaylar
• Hikâyenin mantığı

Ders 21 — Alt hikâyeler

• Subplot nedir?
• Ana hikâyeyle bağlantısı
• Yan karakterlerin hikâyeleri
• Birden fazla hikâyeyi birleştirme
• Alt hikâyelerin ana temayı desteklemesi

Ders 22 — Gerilim, merak ve sürpriz

• Merak
• Gerilim
• Gizem
• Sürpriz
• Bilginin izleyiciye verilme zamanı
• Önceden sezdirme (foreshadowing)
• Yanıltma
• Beklentinin bozulması

Ders 23 — Tempo ve ritim

• Hızlı ve yavaş sahneler
• Aksiyon ile sakinlik arasındaki denge
• Sahne uzunluğu
• Kesme noktaları
• Gerilimde ritim
• Duygusal sahnelerde ritim

---

VII. TÜR BİLGİSİ

Ders 24 — Dram

• Dramın temel özellikleri
• Aile dramı
• Sosyal dram
• Karakter merkezli dram

Ders 25 — Komedi

• Komedinin kaynakları
• Durum komedisi
• Karakter komedisi
• Diyalog komedisi
• Mizah ve dramatik yapı

Ders 26 — Polisiye, gizem ve gerilim

• Suç
• Soruşturma
• Şüpheli
• İpucu
• Kırmızı ringa
• Katilin/gerçeğin gizlenmesi
• Final

Ders 27 — Aşk, macera, korku ve bilimkurgu

• Tür beklentileri
• Türün kuralları
• Türleri birleştirme
• Tür klişelerini dönüştürme

---

VIII. SENARYONUN UYGULAMAYA DÖNÜŞMESİ

Ders 28 — Sinopsis yazmak

• Kısa sinopsis
• Uzun sinopsis
• Olayların seçimi
• Sonucun sinopsideki yeri
• Uygulama: Kendi projenizin sinopsisi

Ders 29 — Treatment

• Treatment nedir?
• Treatment ile senaryo arasındaki fark
• Sahne sıralaması
• Karakter ve olay gelişimi
• Treatment hazırlama

Ders 30 — Sahne listesi

• Sahne numaraları
• Mekânlar
• Zamanlar
• Sahnenin amacı
• Karakterler
• Çatışma
• Sahne sonucu
• Uygulama: Projenizin bütün sahnelerini listeleme

Ders 31 — İlk taslak

• İlk taslağın amacı
• Yazarken durmamak
• Mükemmeliyetçilik sorunu
• Sayfa hedefi
• Yazma disiplini
• Taslağı tamamlamak

Ders 32 — Yeniden yazma

• Senaryonun asıl yazımının yeniden yazım olduğu fikri
• Fazlalıkları atmak
• Zayıf sahneleri değiştirmek
• Karakter tutarlılığı
• Diyalog temizliği
• Tempo
• Mantık hataları
• Uygulama: Bir sahneyi üç farklı biçimde yeniden yazma

---

IX. PROFESYONEL SENARYO ANALİZİ

Ders 33 — Senaryo nasıl okunur?

• İlk okumada neye bakılır?
• Hikâye
• Karakter
• Yapı
• Sahne
• Diyalog
• Tema
• Tempo

Ders 34 — Senaryo analizi ve eleştiri

• Eleştiri ile beğeni arasındaki fark
• Güçlü/zayıf yönleri belirleme
• Yapıcı eleştiri
• Senaristin niyetini anlamaya çalışma
• Senaryo değerlendirme formu

Ders 35 — Filmden senaryo öğrenmek

• Bir filmi sahne sahne inceleme
• Filmin açılışı
• Dönüm noktaları
• Karakter arkı
• Doruk noktası
• Final
• Uygulama: Seçilecek bir filmi senaryo açısından çözümleme

---

X. SON PROJE: KENDİ SENARYOMUZ

Ders 36 — Proje seçimi

Kurs boyunca öğrendiklerimizi kullanarak bir proje belirleyeceğiz:

• Kısa film
• TV bölümü
• Uzun metraj
• İnternette yayınlanabilecek kısa senaryo

Ders 37 — Projenin geliştirilmesi

• Fikir
• Tema
• Logline
• Karakterler
• Çatışma
• Hikâye

Ders 38 — Yapı ve sahne planı

• Perdelere ayırma
• Dönüm noktaları
• Beat listesi
• Sahne listesi

Ders 39 — İlk taslağın yazılması

• Sahne sahne ilerleme
• Diyalog
• Aksiyon
• Tempo
• İlk taslağın tamamlanması

Ders 40 — Son okuma ve yeniden yazım

• Yapısal revizyon
• Karakter revizyonu
• Diyalog revizyonu
• Biçimsel düzeltmeler
• Son senaryo

---