Sinema Terimleri Sözlüğü

  

https://www.beyazperde.com/sanatcilar/sanatci-520/biyografi/

Sinema Terimleri Sözlüğü

Sinema sanatının estetik, teknik ve yapım süreçlerinde sıkça kullanılan temel terimleri aşağıda derledim:

1. Kamera ve Çekim Ölçüleri

• Close-Up (CU / Yakın Plan): Genellikle oyuncunun yüzünü veya bir nesneyi detaylı şekilde odaklayarak çerçeveleyen, duygu yoğunluğunu artıran çekim ölçeğidir.
• Wide Shot (WS / Geniş Plan): Karakterin çevresiyle, mektupla veya doğayla olan ilişkisini gösteren, mekânın tamamını veya büyük kısmını kapsayan çekimdir.
• Medium Shot (MS / Orta Plan): Oyuncunun genellikle belden yukarı kısmını gösteren hem diyaloğa hem de çevreye odaklanan standart çekim türüdür.
• POV (Point of View / Bakış Açısı Çekimi): Kameranın, karakterin gözüyle dünyayı gördüğü, seyirciyi doğrudan karakterin yerine koyan çekim açısıdır.
• Pan: Kameranın sabit bir eksen üzerindeyken (tripod üstünde) sağa veya sola yatay olarak dönme hareketidir.

 

• Tilt: Kameranın sabit bir eksendeyken yukarı veya aşağı yönlü dikey hareketidir.
• Tracking Shot (Kamera Kaydırma / Dolly): Kameranın tekerlekli bir ray veya araç üzerine yerleştirilerek hareketli bir nesneyi ya da karakteri takip etmesidir.

2. Kurgu ve Anlatım Terimleri

• Montaj (Editing): Çekilen ham görüntülerin bir araya getirilerek hikayenin akışını, temposunu ve anlamını oluşturduğu son düzenleme aşamasıdır.
• Jump Cut (Sıçramalı Kesme): Aynı çekim içinde zamanın atlandığını hissettiren, sürekliliği bilinçli olarak kırarak ritim yaratan kurgu tekniğidir.
• Cross-Cutting (Paralel Kurgu): Aynı anda farklı mekanlarda geçen iki ya da daha fazla olayın birbirine kesmelerle bağlanarak anlatıldığı tekniktir (Örn: Kaçan hırsız ile peşindeki polisin eş zamanlı sahneleri).
• Match Cut (Uyumlu Kesme): İki farklı sahne veya nesne arasında şekil, hareket veya ses benzerliği kurularak yapılan yumuşak geçiştir.
• Flashback (Geriye Dönüş): Hikayenin an halinden koparak geçmişteki bir olayı veya anıyı izleyiciye aktarmasıdır.

 

• Flashforward (İleriye Dönüş): Hikayenin akışında gelecekte yaşanacak bir olayın önceden gösterilmesidir.

3. Yapım ve Sanat Yönetimi Terimleri

• Mise-en-Scène (Sahneye Koyma): Kameranın önünde yer alan her şeyin (oyuncu yönetimi, dekor, kostüm, ışık, yerleşim) bir bütün olarak tasarlanmasıdır.
• Storyboard (Resimli Taslak): Senaryodaki sahnelerin çizgi roman kareleri gibi çizilerek kamera açıları ve kompozisyonların önceden planlandığı görsel kılavuzdur.
• Kreatif Yapımcı (Producer): Filmin finansal kaynaklarını yöneten, idari işleri yürüten ve projenin hayata geçmesini sağlayan kişi.
• Gaffer: Setin baş ışıkçısıdır; görüntü yönetmeninin direktifleri doğrultusunda ışık düzenini kurar ve yönetir.
• Foley (Foli Efektleri): Çekim sırasında net alınamamış veya sonradan eklenmesi gereken ayak sesleri, kumaş hışırtıları, rüzgar veya nesne seslerinin stüdyoda özel olarak yeniden üretilmesi sürecidir.