Tek Kişilik Oyunlar_ 02

                      

https://www.yeniankara.com.tr/kultur-sanat/jean-cocteau-kimdir-161648

Tek Kişilik Oyunun Dramatik Yapısı                     

Ders notu ve örnek metin çözümlemeleri

Harika, bu konu üzerinde çalışmaya hazırım. Nasıl ilerleyeceğimizi netleştirebilmem için asıl ihtiyacınızı bilmem gerekiyor, çünkü "almaya hazırım" ifadesi birkaç farklı yöne gidebilir: bir ders ya da sınav için çalışıyor olabilirsiniz, bir makale ya da ödev yazıyor olabilirsiniz, kendi tek kişilik oyununuzu yazıyor olabilirsiniz.

Bu arada konunun üç ekseni hakkında kısa bir çerçeve sunayım ki başlangıç noktası olsun.

Görünmeyen karşı karakter. Tek kişilik oyunda diyalog fiilen monoloğa dönüşür, ama iyi yazılmış bir metinde karşı karakter yokluğuyla var olur. Oyuncu, sahnede olmayan birine konuşurken onun tepkilerini kendi bedeninde ve sesinde taşır: duraksamalar, kesilen cümleler, "ne dedin?" gibi sorular bu karakteri seyircinin zihninde inşa eder. Beckett'in Krapp'ın Son Bandı'nda karşı karakter geçmişteki kendisidir, Cocteau'nun İnsan Sesi'nde ise telefonun diğer ucundaki sevgili hiç duyulmaz, ama ilişkinin tüm tarihi bir tarafın cümlelerinden okunur.

İç çatışma. Dış çatışma sahnede olmadığı için gerilim karakterin kendi içinde kurulur: söylediği ile istediği, hatırladığı ile gerçekte yaşanan, kendine anlattığı hikâye ile seyircinin sezdiği arasındaki fark. Güvenilmez anlatıcı burada güçlü bir araçtır; seyirci karakterin kendini kandırdığını fark ettiği anda asıl dramatik enerji doğar.

Zamanın kullanımı. Tek kişilik oyun sahne zamanını esnetmeye çok elverişlidir. Karakter geçmişe geçip bir anıyı yeniden canlandırabilir, geleceğe dönük bir konuşmayı prova edebilir ya da şimdiki an ile anı arasında gidip gelebilir. Bu geçişlerin ışık, ses ve beden dilindeki işaretlenme biçimi, yapının okunabilirliğini belirler.

Hangi yönde devam etmek istersiniz? Örneğin bu üç başlığı kapsayan bir ders notu hazırlayabilirim, örnek metinler üzerinden çözümleme yapabilirim ya da sizin yazdığınız bir bölümü bu ölçütlere göre değerlendirebilirim.

*

Tek Kişilik Oyunun Dramatik Yapısı

Ders notu ve örnek metin çözümlemeleri

Konu başlıkları: görünmeyen karşı karakter, iç çatışma, zamanın kullanımı

1. Giriş: Tek kişilik oyun nedir, neden ayrı bir yapı sorunudur?

Tek kişilik oyun, sahnede tek bir oyuncunun bulunduğu ve dramatik eylemin büyük ölçüde onun üzerinden kurulduğu oyun türüdür. Türün adlandırılmasında farklılıklar vardır: monodram, monolog oyunu, solo performans, tek kişilik gösteri. Bu notta "tek kişilik oyun" terimi, yazılı bir dramatik metne dayanan ve bir karakterin sahnede eylemde bulunduğu yapıları kapsayacak biçimde kullanılmaktadır. Stand-up ya da tamamen doğaçlamaya dayalı solo gösteriler kapsam dışıdır.

Geleneksel drama, dramatik gerilimi karakterler arasındaki çatışmadan üretir. İki ya da daha fazla irade karşı karşıya gelir, her biri bir şey ister ve diğerinin isteği engel olur. Tek kişilik oyunda bu motor ortadan kalkar. Yazar, çatışmayı başka yollarla kurmak zorundadır. Bu yüzden tek kişilik oyun, bir "eksik drama" değil, dramatik yapının başka araçlarla yeniden kurulduğu bir biçimdir.

Bu notta üç temel araç incelenecektir:

• Görünmeyen karşı karakter: Sahnede bulunmayan ama metnin içinde etkin olan muhatap.
• İç çatışma: Karakterin kendi içinde, kendisiyle ya da kendi hikâyesiyle girdiği gerilim.
• Zamanın kullanımı: Sahne zamanının esnetilmesi, geçmiş ve şimdi arasındaki geçişler.

Bu üç araç birbirinden bağımsız değildir. Görünmeyen karşı karakter çoğunlukla geçmişten gelir, iç çatışma çoğunlukla zamanın katmanları arasındaki mesafeden doğar. Notun son bölümünde bu bağlantılar örnek metinler üzerinden gösterilecektir.

2. Görünmeyen karşı karakter

2.1. Tanım ve işlev

Görünmeyen karşı karakter, sahnede fiziksel olarak bulunmayan, ancak oyuncunun ona konuştuğu, ona tepki verdiği ya da onun tepkilerini kendi bedeninde ve sesinde taşıdığı karakterdir. Telefonun öbür ucundaki kişi, kapının ardındaki sevgili, odada oturduğu varsayılan bir akraba, ölmüş bir anne, kendi geçmişteki hali olabilir.

Bu karakterin dramatik işlevleri şunlardır:

1.   Diyalog kurmayı sağlar. Monolog, muhatabı olan bir konuşmaya dönüşür. Muhatabın varlığı, konuşmaya bir amaç ve yön verir: ikna etmek, özür dilemek, saldırmak, kaçmak.

2.   Karşıtlık üretir. Oyuncu, karşı karakterin söylediklerini ima ederek ya da yineleyerek ikinci bir bakış açısını sahneye getirir.

3.   Bilgiyi dolaylı verir. Seyirci, karşı karakteri hiç görmeden onun hakkında bir şeyler öğrenir: nasıl biri olduğunu, karakterle ilişkisinin tarihini, aralarındaki güç dengesini.

4.   Boşluğu görünür kılar. Yanıtın gelmemesi, sessizlik, kesintiye uğrayan cümle, dramatik bir etki taşır. Eksik olan şey, sahnede olan şeyden daha çok konuşabilir.

2.2. Kurulum teknikleri

Görünmeyen karakteri seyircinin zihninde inşa etmek için yazarın ve oyuncunun kullandığı başlıca yollar şunlardır:

• Tek taraflı diyalog: Karakter, karşısındakinin söylediklerini ima eden sorular sorar, yanıt bekler, duraksar. Seyirci boşluğu kendi hayal gücüyle doldurur.
• Yineleme ve alıntılama: Oyuncu, karşı karakterin sözünü tekrar eder ("Ne dedin? Benim yüzümden mi?"). Böylece karşı karakterin ne söylediği dolaylı yoldan bilinir.
• Bakış ve beden yönelimi: Oyuncu, hayali bir noktaya bakar, bir koltuğa konuşur, birine dokunuyormuş gibi davranır. Fiziksel yönelim, görünmeyen karakterin sahnedeki "yerini" belirler.
• Nesne aracılığı: Telefon, mektup, ses kaydı, fotoğraf, boş sandalye gibi nesneler karşı karakterin sahnedeki temsilcisi olur.
• Ses ve ışık: Karşı karakterin sesi duyulmadan da, ışık değişimi, bir kapı sesi ya da zil gibi dış uyaranlarla varlığı sezdirilebilir.

2.3. Görünmeyen karakterin türleri

Tür	Özellik	Dramatik etki
Gerçek muhatap	Telefondaki sevgili, kapıdaki misafir	Anlık gerilim, doğrudan çatışma
Yitik ya da ölü kişi	Anne, baba, eski eş	Yas, pişmanlık, hesaplaşma
Kurumsal ya da toplumsal güç	Mahkeme, devlet, aile, toplum	Baskı, yabancılaşma
Geçmişteki kendisi	Daha genç bir benlik, ses kaydı	İç çatışma, kendini yargılama
Seyirci	Doğrudan seyirciye hitap	Dördüncü duvarın yıkılması, ortaklık

Bu türler birbirine karışabilir. Güçlü metinlerde karşı karakter çoğu zaman aynı anda hem gerçek bir kişi hem de karakterin kendi vicdanının bir yansımasıdır.

2.4. Dikkat edilecek tuzaklar

• Bilgi yüklemek: Karşı karakterin söylediklerini sürekli açıklayarak aktarmak, metni yapay kılar. İyi yazılmış metinde seyirci karşı karakterin ne dediğini ima edilenden çıkarır.
• Muhatabı sabitlememek: Karakter kime konuştuğunu net biçimde bilmiyorsa oyuncu hedefsiz kalır. Her konuşma anının bir muhatabı ve bir amacı olmalıdır.
• Tek tonluluk: Karşı karakterin görünmezliği, onun sürekli aynı biçimde tepki verdiği anlamına gelmez. Tepkinin değişmesi, karakterin gerginliğini ve oyunun ilerleyişini belirler.

3. İç çatışma

3.1. Dış çatışmanın yokluğunda gerilim

İki karakterli bir sahnede çatışma açıktır: bir istek ile bir engel. Tek kişilik oyunda engel karakterin dışında olmayabilir. Gerilim, karakterin kendi içinde kurulur. İç çatışmanın başlıca biçimleri şunlardır:

• İstek ile korku arasındaki çatışma: Karakter bir şeyi ister, ama onu elde etmekten ya da yüzleşmekten korkar.
• Söylenen ile hissedilen arasındaki fark: Karakter bir şey söyler, beden ya da ses başka bir şey gösterir.
• Anlatılan ile yaşanan arasındaki fark: Karakter olayları kendine uygun biçimde anlatır, seyirci ise gerçeğin başka olduğunu sezer.
• Ahlaki ikilem: Karakter, iki değer ya da iki sadakat arasında kalmıştır.

3.2. Güvenilmez anlatıcı

Tek kişilik oyunda en verimli araçlardan biri güvenilmez anlatıcıdır. Karakter bir olayı anlatır, ama anlatısı çelişkiler, atlamalar, savunmacı ifadeler ve aşırı vurgular içerir. Seyirci, karakterin kendini kandırdığını fark ettiği anda iki katmanı aynı anda izlemeye başlar: karakterin anlattığı hikâye ve altında yatan gerçek.

Bu mekanizmanın dramatik yapıdaki karşılığı şudur: ironi seyirci ile karakter arasında kurulur. Karakter bilmez, seyirci bilir ya da sezer. Gerilim, karakterin gerçeğe ne zaman ve ne pahasına yaklaşacağı sorusuyla beslenir.

3.3. Dönüşüm ve ifşa

İç çatışmanın dramatik bir ark oluşturabilmesi için oyunun içinde bir hareket olmalıdır. Bu hareket genellikle şu aşamaları izler:

1.   Savunma: Karakter durumunu normal ve kontrol altında gösterir.

2.   Çatlama: Anlatıdaki boşluklar, tutarsızlıklar ya da bir anının beklenmedik yoğunluğu savunmayı aşındırır.

3.   İfşa: Karakter ya da seyirci, kaçınılan gerçeği ayırt eder.

4.   Sonuç: Karakter ya kabullenir, ya yine kaçar, ya da bu yüzleşme yeni bir durum yaratır. Sonuç mutlaka çözüm anlamına gelmez; çoğu zaman bir kabullenme ya da yenilgi biçimini alır.

Önemli bir ayrım: iç çatışma, sahnede hareketsizlik demek değildir. Karakterin eylemi (bir şeyi aramak, bir mektubu yırtmak, bir kaydı dinlemek) iç çatışmanın dışa vurumudur. Oyuncunun yaptığı fiziksel eylemler, düşünsel gerilimin somutlaşmış halidir.

3.4. Dikkat edilecek tuzaklar

• Duygunun düz anlatımı: Karakter "çok üzgünüm" ya da "kendimle savaşıyorum" diyerek durumu açıklarsa gerilim kaybolur. İç çatışma söylenmemeli, gösterilmelidir.
• Statik yapı: Tek bir duygu durumunda kalan metin, kısa sürede monotonlaşır. Karakterin ruh hali oyun boyunca değişmeli, en az bir dönüm noktası bulunmalıdır.
• Çözümün ucuzluğu: İç çatışmanın son sahnede kolayca çözülmesi, seyirciye inandırıcı gelmez.

4. Zamanın kullanımı

4.1. Sahne zamanı ve kurgusal zaman

Tiyatroda iki zaman düzlemi vardır: sahne zamanı (oyunun gerçekten sürdüğü süre) ve kurgusal zaman (oyunun anlattığı olayların geçtiği süre). Tek kişilik oyun, bu iki düzlem arasındaki mesafeyi esnetmeye elverişlidir. Sahnede tek bir kişinin bulunması, mekân ve kişi değişikliklerini gerektirmediği için, zaman sıçramaları nispeten kolay yapılabilir.

4.2. Zaman yapıları

Tek kişilik oyunlarda sık görülen zaman yapıları şunlardır:

• Gerçek zamanlı yapı: Oyun, tek bir ardışık zaman diliminde geçer. Karakterin bir telefon görüşmesi ya da bir akşam boyunca yaşadıkları gibi. Bu yapı yoğunluk ve sıkışmışlık duygusu yaratır.
• Anı yapısı: Karakter, şimdiki zamandan geçmişe gider; anıları yeniden canlandırır ya da anlatır. Şimdi, anıların çerçevesi olarak işlev görür.
• Parçalı ya da döngüsel yapı: Zaman çizgisel akmaz; olaylar bölünmüş, tekrarlanan ya da iç içe geçmiş biçimde sunulur. Bu yapı genellikle travma ya da takıntıyla ilişkilidir.
• Gelecek prova yapısı: Karakter henüz gerçekleşmemiş bir konuşmayı ya da olayı önceden canlandırır. Beklenti ve kaygı bu yolla dramatik hale gelir.
• Çoklu anlatı yapısı: Aynı olay, farklı anlatıcılar ya da farklı zamanlarda yeniden anlatılır, anlatılar birbiriyle çelişebilir.

4.3. Geçişlerin işaretlenmesi

Zaman geçişleri seyirci tarafından okunabilir olmalıdır. Bunun için başlıca araçlar:

• Işık: Renk ya da yoğunluk değişimi, geçmişi ve şimdiyi ayırır.
• Ses: Müzik, ses efekti ya da sessizlik, geçişi işaretler.
• Beden ve ses: Oyuncunun duruşu, ses tonu, hareket biçimi anı karakterini ya da dönemi belirtir.
• Dilsel işaret: Fiil zamanı değişimi, "o gün", "şimdi" gibi belirteçler geçişi duyurur.
• Nesne: Bir fotoğraf, bir kayıt ya da bir mektup, geçmişe açılan kapı olur.

Geçiş işaretlenmezse seyirci kaybolur. Aşırı işaretlenirse de akış kesilir. Denge, oyunun estetiğine göre kurulur.

4.4. Zamanın dramatik işlevi

Zaman sadece bir anlatım çerçevesi değil, dramatik bir güçtür. Şunları yapabilir:

• Gerilimi artırmak (zaman daralıyor, karar anı yaklaşıyor),
• Karakterin değişimini göstermek (geçmişteki ile şimdiki hal arasındaki fark),
• İroni üretmek (seyirci geleceği bilir, karakter bilmez),
• İç çatışmayı somutlaştırmak (karakterin geçmişle yüzleşmeye zorlanması).

5. Örnek metinler üzerinden çözümleme

Aşağıdaki çözümlemeler, üç ekseni (karşı karakter, iç çatışma, zaman) her metin için ayrı ayrı sorgular. Metinlerden doğrudan alıntı yapılmamış, ilgili yapısal özellikler özetlenmiştir.

5.1. Jean Cocteau, İnsan Sesi (La Voix humaine, 1930)

Özet. Bir kadın, kendisini terk eden sevgilisiyle telefonda konuşur. Sahnede yalnızca kadın vardır; sevgilinin sesi hiç duyulmaz.

Görünmeyen karşı karakter. Erkek, tamamen kadının cümleleri üzerinden kurulur. Kadının sorduğu sorular, yineleyip itiraz ettiği ifadeler, aniden değişen tonu, erkeğin ne söylediğini seyirciye sezdirir. Telefon hattının kesilmesi ve karışması, görünmeyen karakterin sahnedeki fiziksel temsilidir: bağ kurulur ve kopar. Bu oyunda karşı karakter "yokluğuyla var"dır; seyirci onun yanıtlarını kadının tepkilerinden çıkarsar.

İç çatışma. Kadının asıl çatışması, ilişkinin bittiğini bilmesi ile onu kabullenmeyi reddetmesi arasındadır. Erkeğe gösterdiği neşe, anlayış ve yalanlar, altındaki çaresizliği örter. Seyirci, söylenen ile hissedilen arasındaki farkı izler. Kadının söylediği küçük yalanlar (güvenilmez anlatıcı yönü) ilerledikçe çatlar ve gerçek ortaya çıkar.

Zaman. Oyun, esasen gerçek zamanlı bir yapıya sahiptir: bir telefon görüşmesinin süresi. Geçmiş ilişki, konuşmanın içinde ima edilir. Zaman sıkışmıştır; hat her an kesilebilir, bu da bir geri sayım hissi yaratır. Şimdinin baskısı, geçmişin yükünü daha ağır kılar.

Çözümleme notu. Metin, tek bir nesne (telefon) etrafında üç ekseni birleştirir: telefon karşı karakterin temsilcisi, iç çatışmanın aracı ve zamanın sınırlayıcısıdır.

5.2. Samuel Beckett, Krapp'ın Son Bandı (Krapp's Last Tape, 1958)

Özet. Yaşlı Krapp, doğum gününde, gençliğinde kaydettiği ses bantlarını dinler ve yeni bir kayıt yapmaya çalışır.

Görünmeyen karşı karakter. Burada karşı karakter, Krapp'ın geçmişteki kendisidir ve ses kaydı aracılığıyla sahnede "duyulur". Bu, görünmeyen karakterin sesli olduğu ender örneklerden biridir. Genç Krapp'ın sesi, yaşlı Krapp'ın karşısına bir muhatap, bir yargıç ve bir ayna olarak çıkar. Yaşlı Krapp onun kelimelerine ve bakış açısına gülümser, sinirlenir, tepki verir.

İç çatışma. Çatışma, Krapp'ın bugünkü hali ile geçmişte kendi için yaptığı seçimlerin sonuçları arasındadır. Genç Krapp'ın kararları, özellikle sevgi ve yazarlık konusundaki tercihleri, yaşlı Krapp'ın yalnızlığıyla birlikte okunduğunda acı bir ironi doğar. Krapp'ın bir anıyı tekrar tekrar dinlemesi, onun yüzleşme ile kaçış arasındaki gidip gelişini gösterir.

Zaman. Oyun, katmanlı bir zaman yapısı kurar: yaşlı Krapp'ın şimdisi, otuz dokuz yaşındaki Krapp'ın kaydı ve o kaydın bile başvurduğu daha eski anılar. Bantın ileri geri sarılması, zamanın mekanik olarak manipüle edilmesidir; seyirci zamanı oyuncunun elleriyle kontrol edildiğini görür. Zaman burada bir tema da olur: geçmiş değiştirilemez, ama tekrar tekrar dinlenebilir.

Çözümleme notu. Teknoloji (ses kaydı), zamanın ve karşı karakterin aynı anda sahneye getirilmesini sağlar. Bu, tek kişilik oyunda iki "kişiyi" konuşturmanın en özgün yollarından biridir.

5.3. Brian Friel, Şifacı (Faith Healer, 1979)

Özet. Oyun dört monologdan oluşur. Üç kişi (şifacı Frank, karısı Grace ve menajeri Teddy) aynı olayları sırayla anlatır.

Görünmeyen karşı karakter. Her monologda diğer karakterler anlatıdan geçer, ama sahnede o anda değildirler. Her anlatıcı, diğerlerini kendi bakış açısından inşa eder. Seyirci, aynı kişinin farklı anlatılarla nasıl farklı göründüğünü görür. Görünmeyen karakter, burada diğer anlatıcıların kendisidir.

İç çatışma. Her karakter, olayları kendi acısını ve sorumluluğunu hafifleten biçimde anlatır. Anlatılar birbiriyle çeliştiğinde, güvenilmez anlatıcı mekanizması en yoğun haliyle işler. Çatışma tek bir karakterde değil, anlatılar arasında kurulur: hangi anlatı gerçeğe daha yakındır?

Zaman. Yapı çoklu anlatı niteliğindedir: aynı geçmiş olaylar farklı seslerle yeniden anlatılır. Zaman çizgisel değil, parçalıdır; seyirci boşlukları birleştirerek bir bütün kurmaya çalışır. Oyunun sonuna doğru gelecek (Frank'in kaderi) geçmişin anlatısını yeniden aydınlatır.

Çözümleme notu. Bu oyun, tek kişilik oyunun "çok sesli" bir versiyonudur. Gerçeğin tek bir anlatıya ait olmadığını, anlatıların arasında kurulduğunu gösterir.

5.4. Alan Bennett, Konuşan Kafalar (Talking Heads, 1987–1998)

Özet. Bir dizi monolog; her biri sıradan görünen bir kişinin kendi hayatını anlatmasıdır.

Görünmeyen karşı karakter. Karakterler çoğunlukla doğrudan seyirciye ya da kameraya konuşur. Seyirci, sessiz dinleyici konumundadır ve karakterlerin kendilerine dair bilmedikleri şeyleri sezen kişidir.

İç çatışma. Bu monologların temel yöntemi, karakterin kendi hayatını yanlış okumasıdır. Karakter kendini olayların masum ya da ikincil tanığı olarak sunar; seyirci ise onun payını, pişmanlığını ya da farkında olmadığı duygularını fark eder. İroni, karakter ile seyirci arasındaki bilgi farkından doğar.

Zaman. Anlatı, genellikle geçmişten bugüne doğru geriye dönük ilerler; karakter olayları sırayla anlatır, ama anlatım ilerledikçe gerçek çatlar. Zamanın akışı, karakterin gerçeği kabullenme sürecine karşılık gelir.

Çözümleme notu. Bu metinlerde teknik açıdan en önemli nokta, bilgi yönetimidir: yazar, seyirciye karakterden fazla bilgiyi nasıl ve ne zaman verdiğini kontrol eder.

5.5. Karşılaştırma

Metin	Görünmeyen karşı karakter	İç çatışmanın kaynağı	Zaman yapısı
İnsan Sesi	Telefondaki sevgili	Kabullenememe, yalan	Gerçek zamanlı, geri sayım
Krapp'ın Son Bandı	Geçmişteki benlik (ses kaydı)	Yapılan seçimlerin sonuçları	Katmanlı, sarılabilen zaman
Şifacı	Diğer anlatıcılar	Çelişen anlatılar	Çoklu anlatı, parçalı
Konuşan Kafalar	Seyirci	Kendini yanlış okuma	Geriye dönük anlatı

6. Kendi metninizi çözümlemek için sorular

Bir tek kişilik oyunu incelerken ya da yazarken şu soruları sorabilirsiniz:

Görünmeyen karşı karakter

1.   Karakter şu anda kime konuşuyor? Bu muhatap her an net mi?

2.   Muhatabın ne söylediğini seyirci nasıl öğreniyor: ima, yineleme, nesne ya da ses aracılığıyla mı?

3.   Karşı karakterin tepkisi oyun boyunca değişiyor mu?

İç çatışma 4. Karakter ne istiyor, neden korkuyor? 5. Karakterin anlattığı ile seyircinin sezdiği arasında bir fark var mı? Bu fark ne zaman açığa çıkıyor? 6. Oyunun içinde bir dönüm noktası var mı? Karakter başladığı yerden farklı bir yerde mi bitiyor?

Zaman 7. Oyun hangi zaman yapısını kullanıyor: gerçek zamanlı, anı, parçalı, gelecek provası? 8. Zaman geçişleri nasıl işaretleniyor ve seyirci için okunabilir mi? 9. Zaman, gerilimi artıran bir unsur mu, yoksa sadece bir çerçeve mi?

Bütünlük 10. Üç araç birbirini besliyor mu? Örneğin görünmeyen karakter, geçmişle bağlantılı ve iç çatışmayı tetikleyen bir figür mü?

7. Tartışma ve ödev önerileri

• İnsan Sesi ve Krapp'ın Son Bandı metinlerini, görünmeyen karşı karakterin sesli ve sessiz olması bakımından karşılaştırın. Hangi seçim hangi dramatik olanağı açıyor?
• Güvenilmez anlatıcı tekniğinin tek kişilik oyunda neden özellikle etkili olduğunu tartışın.
• Kısa bir sahne (yaklaşık bir sayfa) yazın: bir karakter, görünmeyen birine bir telefon ya da kapı arkası konuşması yapıyor. Karşı karakterin söylediklerini yalnızca karakterin cümlelerinden çıkarılabilir kılın.
• Aynı olayı iki farklı zaman yapısıyla (gerçek zamanlı ve anı yapısı) yeniden kurgulayın ve dramatik etki farkını yazılı olarak değerlendirin.

8. Okuma önerileri

• Jean Cocteau, İnsan Sesi
• Samuel Beckett, Krapp'ın Son Bandı
• Samuel Beckett, Ben Değil (Not I), görünmeyen ya da yarı görünür dinleyici için
• August Strindberg, Daha Güçlü Olan (The Stronger), tek konuşan, tek sessiz karakter yapısı için
• Brian Friel, Şifacı
• Alan Bennett, Talking Heads metinleri

Not: Yayın bilgileri ve Türkçe çevirilerin varlığı baskıya göre değişebilir; ders kaynağı olarak kullanmadan önce kütüphane kataloğundan doğrulanması önerilir.

*