Senaryo Yazımı Kavramları Tablosu

 

https://www.trthaber.com/haber/kultur-sanat/bir-ruh-macerasi-ayse-sasa-948326.html

                      Senaryo Yazımı Kavramları Tablosu

 

Sıra	Kavram	Tanım	Açıklama / Özellik	Örnek
1	Fikir	Hikâyenin ortaya çıktığı ilk kıvılcım; henüz biçimlenmemiş çıkış noktası.	Bir olay, kişi, mekân, görüntü ya da "ya şöyle olsaydı?" sorusundan doğabilir. Bir cümle ya da bir imgeden ibaret olabilir.	"Hafızasını her gün kaybeden bir adam."
2	Tema	Hikâyenin altında yatan evrensel düşünce, anlam ve söylemek istenen şey.	Olay örgüsünden bağımsız, soyut bir kavramdır (aşk, adalet, yalnızlık, ihanet gibi). Hikâyenin "neden anlatıldığını" belirler.	"Yalnızlık", "Güç, insanı yozlaştırır."
3	Premis	Hikâyenin temel önermesi; karakter, çatışma ve sonucu tek cümlede ortaya koyan savdır.	Temayı somut bir olay örgüsüne bağlar. Genellikle "X, Y'ye yol açar" biçiminde formüle edilir ve hikâyenin ispatlamaya çalıştığı iddiayı içerir.	"Kör hırs, kişiyi kendi sonuna götürür."
4	Logline	Filmin ana karakterini, hedefini ve karşısındaki engeli bir ya da iki cümlede özetleyen tanıtım cümlesi.	Yapımcıya, ajansa ya da okuyucuya yapılan ilk sunumdur. Merak uyandırmalı, sonu açık etmemelidir. Genelde 25–40 kelime arasındadır.	"Kayıp kızını arayan bir baba, köyün sakladığı sırrı çözmek zorundadır."
5	Konu	Hikâyenin neyle ilgili olduğunu gösteren genel olay alanı ve içeriği.	"Ne anlatılıyor?" sorusunun cevabıdır. Tema soyutken konu somuttur; olay, çevre ve karakterleri kapsar.	Bir ailenin göç sürecindeki yaşadıkları.
6	Hikâye	Olayların neden-sonuç ilişkisiyle, başlangıç-gelişme-sonuç düzeninde kurgulanmış bütünü.	Karakter, çatışma, dönüm noktaları ve çözümü içerir. Henüz sinemasal biçime (sahne, diyalog) dökülmemiş anlatıdır.	Kahramanın hedefi, engelleri, zirve noktası ve sonucu.
7	Sinopsis	Hikâyenin başından sonuna kadar, sonu da dahil olmak üzere kısa ve düzyazı olarak özeti.	Genellikle yarım ila bir sayfa uzunluğundadır. Şimdiki zamanda, sade ve akıcı yazılır. Diyalog içermez, tüm ana olayları ve finali verir.	Üç perdelik hikâyenin 1 sayfalık özeti.
8	Treatment	Hikâyenin sahne sahne, şimdiki zamanda ve düzyazı olarak ayrıntılı anlatımı; senaryonun düzyazı hâli.	Uzunluğu birkaç sayfadan onlarca sayfaya kadar değişebilir. Diyalog çok azdır; görüntü, atmosfer ve olay akışı öne çıkar. Senaryo öncesi son hazırlık basamağıdır.	10–30 sayfalık ayrıntılı anlatım metni.
9	Beat	Hikâyedeki en küçük anlatı birimi; bir olay, tepki ya da duygusal değişim anı.	Sahnenin içinde bir hamle ve karşılığıdır. Karakterin durumunu değiştiren küçük dönüşümlerdir. "Beat sheet" ile hikâyenin ritmi planlanır.	Karakter mektubu açar → şaşırır → geri çevirir.
10	Sekans	Tek bir dramatik amaç etrafında birleşen, birkaç sahneden oluşan bölüm.	Kendi içinde mini bir başlangıç-gelişme-sonuç taşır. Genellikle 8–15 dakikalık parçalardır; bir filmde yaklaşık 8–12 sekans bulunur.	Banka soygunu hazırlığı, soygun ve kaçış sekansı.
11	Sahne	Aynı mekân ve zaman diliminde geçen, bir çatışma ya da dönüşüm içeren olay birimi.	Başı, ortası ve sonu vardır; hikâyeyi ileri taşımalıdır. Senaryoda "sahne başlığı" (İÇ/DIŞ – MEKÂN – GÜN/GECE) ile belirtilir.	"İÇ. KARAKOL – GECE"
12	Plan / Çekim	Kameranın kesintisiz kaydettiği görüntü parçası (çekim) ve bu görüntünün çerçeve boyutu (plan).	Plan; çerçevenin boyutunu (genel, orta, yakın plan vb.), çekim ise kesintisiz kayıt süresini ifade eder. Sahneler planlara bölünerek çekilir ve kurgulanır.	Genel plan, yakın plan, omuz üstü çekim.
13 oooooooo	Senaryo oooooooooooooo	Filmin görsel ve işitsel tüm anlatısının sahne, aksiyon ve diyaloglarla standart formatta yazıldığı nihai metin.	Çekim ve yapım sürecinin temel belgesidir. Yalnızca görülebilen ve duyulabilen şeyleri içerir; sahne başlığı, aksiyon, karakter adı ve diyalogdan oluşur.	90–120 sayfalık uzun metrajlı film senaryosu.

Kısa not: Süreç genel olarak soyuttan somuta ve özetten ayrıntıya doğru ilerler. Fikir, tema ve premis hikâyenin kavramsal temelini; logline, sinopsis ve treatment sunum ve planlama belgelerini; beat, sekans, sahne ve plan/çekim yapı taşlarını; senaryo ise bunların hepsini birleştiren nihai metni oluşturur. Pratikte bu sıra her zaman katı değildir; yazarlar bazen sahneden fikre ya da treatment'tan premise geri dönerek çalışabilir.

*