 |
| https://www.biyografiler.com/kimdir/burak-aksak |
SENARYO YAZIMI — DERS 3
Senaryo Yazım Aşamaları ve Yazım Birimleri
Dersin amacı
Bu derste şu zinciri
kavrayacağız:
FİKİR → TEMA →
PREMİS → LOGLİNE → KONU → HİKÂYE → SİNOPSİS → TREATMENT → BEAT → SEKANS → SAHNE
→ PLAN/ÇEKİM → SENARYO
Bu kavramların birbirine
benzeyen yönleri olmakla birlikte aynı şey olmadığını özellikle
göreceğiz.
1. FİKİR
Senaryonun başlangıç
noktasıdır.
Fikir, henüz senaryo değildir.
Genellikle zihinde beliren tek bir çıkış noktasıdır.
Örneğin:
“Yaşlı bir öğretmen, yıllar
önce öğrencilerinden birinin kendisine gönderdiği mektubu bulur.”
Bu henüz yalnızca fikirdir.
Fikir şu biçimlerde ortaya
çıkabilir:
- Bir olaydan
- Bir kişiden
- Bir haberden
- Bir anıdan
- Bir sorudan
- Bir çatışmadan
- Bir mekândan
- Bir hayalden
- Bir “Ya şöyle olsaydı?” düşüncesinden
Örnek
Fikir:
Emekli bir öğretmen, eski
öğrencilerinin hayatlarını merak eder ve yıllar sonra onları bulmaya karar
verir.
Burada henüz:
- Ana çatışma tam belirlenmemiştir.
- Sonucun ne olacağı belli değildir.
- Karakterlerin ayrıntıları yoktur.
- Hikâyenin dramatik yapısı kurulmamıştır.
Dolayısıyla:
Fikir =
Senaryonun tohumu
2. TEMA
Tema, senaryonun temel
düşüncesi veya hayat hakkında sorguladığı ana meseledir.
Fikir “ne olacak?” sorusuna
yaklaşırken tema daha çok:
“Bu hikâye
aslında ne hakkında?”
sorusuna cevap verir.
Örneğin:
Fikir:
Emekli öğretmen eski
öğrencilerini arar.
Tema:
İnsan hayatında bıraktığı
izleri zaman geçtikten sonra fark eder.
Başka temalar:
- Dostluk
- Yalnızlık
- Affetme
- Yaşlanma
- Umut
- Adalet
- Sorumluluk
- Sevgi
- Kayıp
- İnsanların birbirine etkisi
- Geçmişle hesaplaşma
Önemli ayrım
Konu: Ne oluyor?
Tema: Bu olanlar bize ne düşündürüyor?
3. PREMİS
Premis, hikâyenin temel
dramatik önermesidir.
Basitçe:
“Şu kişi, şu
durumda, şu amaçla hareket ederse ne olur?”
şeklinde düşünülebilir.
Örneğimiz:
Emekli bir öğretmen, yıllar
önce yetiştirdiği öğrencilerini bulmaya karar verirse, geçmişte insanların
hayatında bıraktığı etkinin kendi hayatını da değiştirdiğini keşfeder.
Burada artık hikâyenin ana
düşüncesi ile dramatik hareketi birleşmeye başlamıştır.
Premis ile tema arasındaki fark
Tema:
İnsan, başkalarının hayatında
bıraktığı izi çoğu zaman zaman geçtikten sonra fark eder.
Premis:
Emekli bir öğretmen eski
öğrencilerini aramaya başladığında, onların hayatlarında bıraktığı izlerle
yüzleşir ve kendi geçmişini yeniden değerlendirir.
4. LOGLİNE
Logline, senaryonun bir veya
iki cümlelik özetidir.
İyi bir logline genellikle üç
temel unsuru içerir:
Kahraman +
amaç + engel/çatışma
Örneğimiz:
Yıllar önce emekli olmuş bir
öğretmen, eski öğrencilerini bulup onlara ulaşmaya çalışırken, geçmişte
farkında olmadan kırdığı bir öğrencisinin hayatıyla yüzleşmek zorunda kalır.
Bu artık dramatik bir yapı
taşımaktadır.
Logline'ın görevi
Bir logline okunduğunda şu
soruların cevabı mümkün olduğunca anlaşılmalıdır:
- Kim?
- Ne istiyor?
- Neden istiyor?
- Önünde ne engel var?
- Ne tehlikede?
5. KONU
Konu, hikâyenin olay
alanıdır.
Örneğin:
Emekli bir öğretmenin eski
öğrencilerini araması ve yıllar sonra onlarla yeniden karşılaşması.
Konu bize hikâyenin neyi
anlattığını söyler.
Ancak henüz bütün olayları
ayrıntılı biçimde anlatmaz.
6. HİKÂYE
Hikâye, karakterlerin başından
geçen olayların neden-sonuç ilişkisi içinde örgütlenmiş biçimidir.
Örneğin:
Emekli öğretmen Mehmet Bey,
evini düzenlerken 30 yıl önce öğrencilerinden aldığı bir mektubu bulur. Mektup
onda geçmişi yeniden düşünme isteği uyandırır. Eski öğrencilerini araştırmaya
başlar. Çoğuna ulaşır; ancak bir öğrencisinin yıllardır kendisiyle görüşmediğini
öğrenir. Bunun nedenini araştırdığında, öğretmenlik yaptığı dönemde söylediği
bir sözün öğrencisinin hayatında derin bir kırılmaya yol açtığını fark eder...
Artık fikir genişlemiş ve hikâyeye
dönüşmüştür.
7. SİNOPSİS
Sinopsis, hikâyenin kısa
fakat bütünlüklü anlatımıdır.
Burada artık:
- Başlangıç
- Gelişme
- Çatışma
- Dönüm noktaları
- Sonuç
görülebilir.
Sinopsis genellikle senaryonun
bütününü birkaç paragrafta anlatır.
Örneğimizin kısa sinopsisi
Başlangıç:
Emekli öğretmen Mehmet Bey,
evini düzenlerken 30 yıl önce öğrencilerinden birinin verdiği eski bir mektubu
bulur.
Gelişme:
Mektup, ona öğretmenlik
yıllarını ve öğrencilerini hatırlatır. Eski öğrencilerini araştırmaya başlar.
Çoğuyla yeniden iletişim kurar. Ancak içlerinden Ahmet'in kendisiyle hiçbir
şekilde görüşmek istemediğini öğrenir.
Çatışma:
Mehmet Bey bunun nedenini
araştırdıkça, yıllar önce sınıfta söylediği bir sözün Ahmet tarafından ağır bir
kırgınlıkla hatırlandığını öğrenir.
Sonuç:
Mehmet Bey geçmişteki
davranışının sorumluluğunu kabul eder ve Ahmet'le yüzleşmeye karar verir.
Karşılaşmaları ikisinin de geçmişe farklı bir gözle bakmasını sağlar.
8. TREATMENT
Treatment, sinopsis ile senaryo
arasında bulunan daha geniş anlatım aşamasıdır.
Burada hikâyenin olayları daha
ayrıntılı biçimde anlatılır.
Treatment'ta:
- Karakterler
- Olaylar
- Mekânlar
- Zaman
- Çatışmalar
- Dönüm noktaları
- Sekanslar
daha ayrıntılı biçimde ortaya
konabilir.
Fakat henüz senaryo
sayfasındaki biçime tamamen geçilmemiştir.
Basit bir benzetmeyle:
Sinopsis =
Haritanın özeti
Treatment =
Ayrıntılı yol haritası
Senaryo =
Yolculuğun sahne sahne yazılmış hâli
9. BEAT
Beat, dramatik yapıdaki küçük ama anlamlı değişim veya vuruştur.
Bir karakterin:
- Bir şey öğrenmesi,
- Bir karar vermesi,
- Bir tepki göstermesi,
- Bir engelle karşılaşması,
- Bir hedef değiştirmesi
bir beat oluşturabilir.
Örneğin:
1.
Mehmet eski mektubu bulur.
2.
Mektubu okur.
3.
Geçmişini hatırlar.
4.
Eski öğrencilerini araştırmaya karar verir.
5.
İlk öğrencisine ulaşır.
6.
Ahmet'in kendisiyle görüşmek istemediğini
öğrenir.
7.
Bunun nedenini araştırır.
8.
Geçmişte yaptığı bir hatayı fark eder.
Bunların her biri dramatik
yapının küçük taşlarıdır.
10. SEKANS
Sekans, birden fazla sahnenin
oluşturduğu anlamlı dramatik bölümdür.
Örneğin:
SEKANS 1 — Eski Mektup
- Sahne 1: Mehmet'in evi
- Sahne 2: Eski sandık
- Sahne 3: Mektubun bulunması
- Sahne 4: Mehmet'in mektubu okuması
Bu sahneler birlikte bir
dramatik bütün oluşturur:
Mehmet'in
geçmişle yeniden karşılaşması.
Bu nedenle sekans:
Birden fazla
sahnenin belirli bir dramatik amaç etrafında birleşmesidir.
11. SAHNE
Sahne, senaryonun temel yazım
birimlerinden biridir.
Genellikle belirli:
- Mekân
- Zaman
- Eylem
bütünlüğüne sahiptir.
Örneğin:
İÇ-EV / SALON
– AKŞAM
Mehmet masanın başında eski
mektupları karıştırır.
Bir zarfın üzerinde eski
öğrencisinin adını görür.
Durur.
Zarfı eline alır.
12. PLAN / ÇEKİM KAVRAMINA GİRİŞ
Burada önemli bir ayrım
yapmamız gerekir.
Sahne, dramatik anlatım birimidir.
Plan/çekim, görüntünün nasıl kaydedileceğiyle ilgilidir.
Örneğin:
Mehmet kapının önünde durur.
Bu senaryo eylemidir.
Yönetmen ise bunu:
- Genel plan
- Orta plan
- Yakın plan
- Detay plan
gibi farklı çekimlerle
görüntüleyebilir.
Senaryo yazarı başlangıç
aşamasında gereksiz yere kameranın her hareketini yazmamalıdır.
Öncelik:
Hikâye +
karakter + eylem + çatışma
olmalıdır.
13. TASLAKTAN SON SENARYOYA GEÇİŞ
Senaryo genellikle bir defada
mükemmel biçimde yazılmaz.
Şöyle ilerlemek daha
sağlıklıdır:
Fikir
↓
Tema
↓
Premis
↓
Logline
↓
Konu
↓
Hikâye
↓
Sinopsis
↓
Treatment
↓
Beat listesi
↓
Sekanslar
↓
Sahneler
↓
İlk taslak
↓
Revizyon
↓
İkinci taslak
↓
Son senaryo
Buradaki en önemli kavramlardan
biri:
REVİZYON
İlk yazılan metin çoğu zaman son
metin değildir.
Senarist:
- Gereksiz sahneleri çıkarır.
- Zayıf sahneleri güçlendirir.
- Diyalogları sadeleştirir.
- Karakterlerin amaçlarını netleştirir.
- Çatışmayı güçlendirir.
- Ritmi düzenler.
- Tutarsızlıkları düzeltir.
Böylece taslak giderek
senaryoya dönüşür.
14. BÜTÜN KAVRAMLARI TEK TABLODA GÖRELİM
|
Kavram |
Temel soru |
Kısaca |
|
Fikir |
Ne olabilir? |
Çıkış noktası |
|
Tema |
Aslında ne anlatılıyor? |
Temel düşünce |
|
Premis |
Bu durumda ne olur? |
Dramatik önerme |
|
Logline |
Kim, ne istiyor, engel ne? |
Çok kısa dramatik özet |
|
Konu |
Ne anlatılıyor? |
Olay alanı |
|
Hikâye |
Neler oluyor? |
Olayların örgüsü |
|
Sinopsis |
Hikâye nasıl gelişip bitiyor? |
Kısa bütünsel anlatım |
|
Treatment |
Hikâye ayrıntılı olarak nasıl ilerliyor? |
Genişletilmiş anlatım |
|
Beat |
Hangi küçük değişiklik oluyor? |
Dramatik vuruş |
|
Sekans |
Bir grup sahne ne oluşturuyor? |
Dramatik bölüm |
|
Sahne |
Nerede ve ne zaman ne oluyor? |
Temel dramatik birim |
|
Plan/çekim |
Nasıl görüntülenecek? |
Görsel kayıt birimi |
15. UYGULAMA: TEK FİKİRDEN LOGLİNE VE SİNOPSİSE
Şimdi dersimizin en önemli
uygulamasına geçelim.
Başlangıçta yalnızca şu
fikrimiz olsun:
“Emekli bir
öğretmen eski öğrencilerinden birinin mektubunu bulur.”
A. FİKİR
Emekli öğretmen eski
öğrencisinin mektubunu bulur.
B. TEMA
Geçmişte yaptığımız
davranışların başkalarının hayatındaki etkisini zamanla fark ederiz.
C. PREMİS
Eski öğrencisinin mektubunu
bulan emekli öğretmen, geçmişte yaptığı bir davranışın öğrencisinin hayatını
nasıl etkilediğini öğrenince kendi geçmişiyle yüzleşmek zorunda kalır.
D. LOGLİNE
Yıllar önce emekli olmuş bir
öğretmen, eski öğrencisinin mektubunu bulduktan sonra onu aramaya başlar; ancak
öğrencisinin kendisinden yıllardır uzak durmasının nedenini öğrendiğinde
geçmişte yaptığı bir hatayla yüzleşmek zorunda kalır.
E. SİNOPSİS
Emekli öğretmen Mehmet Bey,
evini düzenlerken yıllar önce öğrencilerinden biri tarafından yazılmış eski bir
mektup bulur. Mektup, ona öğretmenlik yaptığı yılları ve öğrencilerini
hatırlatır. Geçmişte öğrencileri üzerinde nasıl bir etki bıraktığını hiç düşünmediğini
fark eden Mehmet Bey, eski öğrencilerine ulaşmaya karar verir.
Araştırmaları sırasında
öğrencilerinin çoğuyla yeniden iletişim kurar. Kimi onun sayesinde meslek
sahibi olduğunu, kimi hayatındaki önemli bir kararı onun sözleriyle verdiğini
anlatır. Ancak Ahmet adlı öğrencisinin kendisiyle görüşmek istemediğini öğrenir.
Mehmet Bey bunun nedenini anlamaya çalışır.
Sonunda Ahmet'in yıllar önce
sınıfta yaşanan bir olay nedeniyle kendisini kırgınlıkla hatırladığını öğrenir.
Mehmet Bey, o gün söylediği sözün Ahmet'in hayatında düşündüğünden çok daha
büyük bir etki yarattığını fark eder.
Yıllar sonra iki eski
öğretmen-öğrenci karşı karşıya gelir. Mehmet Bey kendisini savunmak yerine
hatasını kabul eder. Ahmet de geçmişte taşıdığı kırgınlıkla yüzleşir.
Karşılaşma, ikisinin de geçmişe bakışını değiştirir.
Mehmet Bey eve döndüğünde eski
mektubu yeniden eline alır. Bu kez mektuba yalnızca geçmişin bir hatırası
olarak değil, insanın başka insanların hayatında bıraktığı izlerin bir
hatırlatıcısı olarak bakar.
16. DERSİN ANA FORMÜLÜ
Bugünkü dersi şu formülle
zihnimizde tutabiliriz:
FİKİR →
anlamlandırılır → TEMA
TEMA →
dramatikleştirilir → PREMİS
PREMİS →
yoğunlaştırılır → LOGLİNE
LOGLİNE →
genişletilir → HİKÂYE
HİKÂYE →
özetlenir → SİNOPSİS
SİNOPSİS →
ayrıntılandırılır → TREATMENT
TREATMENT →
parçalanır → BEAT
BEAT →
gruplanır → SEKANS
SEKANS →
sahnelere ayrılır → SAHNE
SAHNELER →
yazılır ve revize edilir → SENARYO
En önemli nokta
Senaryo
yazmak, doğrudan sahne yazmaya başlamak değildir.
İyi bir senaryo çoğu zaman:
düşüncenin →
dramatik yapıya → olay örgüsüne → sahnelere → görüntülenebilir eylemlere
dönüşmesi
sürecidir.
3. DERSİN UYGULAMA ÖDEVİ
Bir sonraki çalışmamızda
birlikte kullanmak üzere şu başlangıç fikrini seçebiliriz:
“Bir adam,
yıllardır açmadığı eski bir sandığın içinde kendisine gönderilmiş fakat hiç
ulaşmamış bir mektup bulur.”
Bunun üzerinden sırasıyla:
Fikir → Tema →
Premis → Logline → Konu → Hikâye → Sinopsis → Treatment → Beat → Sekans → Sahne
oluşturabiliriz.
Böylece yalnızca kavramları
öğrenmekle kalmayıp tek bir fikrin adım adım gerçek bir senaryo taslağına
nasıl dönüştüğünü uygulamalı olarak görmüş oluruz.
***
3. DERSİN UYGULAMA ÖDEVİ
Bir sonraki çalışmamızda
birlikte kullanmak üzere şu başlangıç fikrini seçebiliriz:
“Bir adam,
yıllardır açmadığı eski bir sandığın içinde kendisine gönderilmiş fakat hiç
ulaşmamış bir mektup bulur.”
Bunun üzerinden sırasıyla:
Fikir → Tema →
Premis → Logline → Konu → Hikâye → Sinopsis → Treatment → Beat → Sekans → Sahne
oluşturabiliriz.
Böylece yalnızca kavramları
öğrenmekle kalmayıp tek bir fikrin adım adım gerçek bir senaryo taslağına
nasıl dönüştüğünü uygulamalı olarak görmüş oluruz.
*
İÇ-YATAK
ODASI-SABAH
Emekli
öğretmen SABAHATTİN biraz önce düzeltmiş olduğu yatağının üzerinde
oturmaktadır.
Sağ
yanındaki komedinin çekmecesini açar. Bir ilaç alır. Sanki birine gösterir gibi
tutar.
SABAHATTİN
İlaç bağımlısı olduk. Nedir bu, yemekten
önce, yemekten sonra
Tekrar
komedine eğilir. Kendi kendine
SABAHATTİN
Bu mukavvayı değiştirmek gerek. O da ne!
Bu
kez elinde katlanmış bir kâğıt vardır. Kâğıdı açar açmaz gözlerinden yaşlar
dökülür. Hüzünlü bir sesle, içinden okumaya başlar. Biraz sonra son satırı sesli
okur.
SABAHATTİN … Seboşum, 52 yıl bir yastıkta mutlu bir ömür
yaşadık. Sen, bensiz de olsa bütün güzelliklere, devamlı huzura layıksın. Senin
dünyada mutlu olduğun kadar ben de ahirette mutlu olacağımı düşünerek yaşa…
Nuruşun NURHAYAT.
Emekli
öğretmen cebinden çıkardığı mendille gözyaşlarını siler. Mektubu katlayarak
gömleğinin sol üs cebine kor.
Ayağa
kalkar. Etajerin aynası hizasında durur. Kendi görüntüsüne doğru işaret
parmağını sallar.
SABAHATTİN
İlk görevim yaşamını yazmak
olacaktır. Nuruşum bana, senin hayatın çok ilginç, hayatını yaz, demişti. Bunu
vasiyet olarak kabul ediyorum. Başka bir vasiyeti yoktu. Yalnız bu mektuptaki “Senin
dünyada mutlu olduğun kadar ben de ahirette mutlu olacağım…” sözünü de vasiyet
kabul etmem gerek. Ancak onsuz nasıl mutlu olabilirim ki…
*
Bu sahne, Ders 3'te öğrendiğimiz
“fikirden sahneye geçiş” açısından oldukça iyi bir uygulama. Özellikle
mektubun ortaya çıkışı, karakterin duygusal kırılma noktası ve “hayatını yazma”
kararının doğması sahneye dramatik bir işlev kazandırıyor.
Ancak senaryo dili açısından birkaç noktayı
düzeltirsek sahne daha sade, görsel ve çekilebilir hâle gelir.
Özellikle “kendi kendine”, “sanki birine gösterir gibi” gibi ifadeleri mümkün
olduğunca eyleme dönüştürmek yararlı olur.
Aşağıda sahnenizi özünü ve duygusunu
koruyarak, senaryo formatına daha uygun biçimde düzenledim.
İÇ-YATAK ODASI – SABAH
Emekli öğretmen SABAHATTİN,
az önce düzelttiği yatağın üzerinde oturmaktadır.
Sağındaki komodinin çekmecesini açar. Bir
ilaç kutusu çıkarır. İlacı elinde tutup kutuya bakar.
SABAHATTİN
İlaç bağımlısı olduk. Nedir bu? Yemekten
önce, yemekten sonra...
İlacı alır ve komodinin üzerine bırakır.
Komodine yeniden eğilir.
SABAHATTİN
Şu mukavvayı da değiştirmek gerek.
Çekmecenin içindeki eşyaları karıştırırken
katlanmış bir kâğıt fark eder.
Elini uzatır.
Kâğıdı alır.
Açar.
Okudukça gözleri dolar.
Bir süre sessizce okumaya devam eder. Son
satıra geldiğinde sesi titrer ve yazıyı sesli okur.
SABAHATTİN
... Seboşum, 52 yıl bir yastıkta mutlu bir
ömür yaşadık. Sen, bensiz de olsa bütün güzelliklere, devamlı huzura layıksın.
Senin dünyada mutlu olduğun kadar ben de ahirette mutlu olacağımı düşünerek
yaşa...
NURUŞUN NURHAYAT.
Sabahattin cebinden mendilini çıkarır.
Gözyaşlarını siler.
Mektubu dikkatlice katlar.
Gömleğinin sol üst cebine koyar.
Ayağa kalkar.
Etajerin aynasının karşısına geçer.
Aynadaki görüntüsüne bakar.
Bir süre sessiz kalır.
Sonra işaret parmağını kaldırır.
SABAHATTİN
İlk görevim senin yaşamını yazmak olacak.
Bir an durur.
SABAHATTİN
Nuruşum bana, “Senin hayatın çok ilginç.
Hayatını yaz.” demişti.
Başını hafifçe öne eğer.
SABAHATTİN
Bunu vasiyet olarak kabul ediyorum.
Kısa bir sessizlik.
SABAHATTİN
Başka bir vasiyeti yoktu...
Elini göğsünün üzerine götürür.
SABAHATTİN
Yalnız... bu mektuptaki “Senin dünyada mutlu
olduğun kadar ben de ahirette mutlu olacağım...” sözünü de vasiyet kabul etmem
gerek.
Aynadaki gözlerine bakar.
SABAHATTİN
Ama onsuz nasıl mutlu olabilirim ki?
Sabahattin bir süre aynadaki görüntüsüne
bakar.
KESME.
Bu sahnede özellikle son cümleyi “Ama
onsuz nasıl mutlu olabilirim ki?” şeklinde bırakmanızı öneririm. Çünkü
sahnenin duygusal merkezini oluşturuyor.
Ayrıca burada çok önemli bir dramatik gelişme
var:
Mektup → geçmiş → vasiyet → hayatını
yazma kararı
Bu zincir, ileride filmin ana hikâyesini
başlatabilecek güçlü bir tetikleyici olay olabilir.
Bir sonraki adımda isterseniz bu sahneyi Ders
3'teki sistemle “Beat → Sekans → Sahne” açısından çözümleyip, bunun filmin
açılış sahnesi olarak nasıl kullanılabileceğini birlikte
inceleyebiliriz.
*
Elbette. Bu sahneyi şimdi Ders
3'ün kavramlarıyla inceleyelim. Burada özellikle önemli olan, sizin
yazdığınız sahnenin yalnızca bir “duygusal sahne” olmadığını; doğru
geliştirilirse filmin ana hikâyesini başlatan sahne olabileceğini
görmektir.
DERS 3 UYGULAMASI
Sabahattin'in Mektubu: Beat → Sekans → Sahne
1. Önce sahnenin dramatik çekirdeğini bulalım
Sahnemizde görünürde olan
şudur:
Sabahattin yatağını düzeltir,
ilaç alır, komodini karıştırırken bir mektup bulur, mektubu okur ve ağlar.
Fakat gerçek dramatik olay
bundan daha önemlidir:
Sabahattin,
eşinin ölümünden sonra hayatında yeni bir görev üstlenmeye karar verir.
Bu nedenle sahnenin asıl
dramatik hareketi:
Mektubu bulmak
→ mektubu okumak → duygusal sarsıntı → vasiyeti fark etmek → bir karar vermek
şeklindedir.
2. BEAT'LER
Şimdi sahneyi küçük dramatik
vuruşlara ayıralım.
BEAT 1 — Sabahın sıradanlığı
Sabahattin yatağını düzeltmiş,
yatağın üzerinde oturmaktadır.
Dramatik
işlev:
Karakteri sakin ve sıradan bir
gündelik hayatın içinde tanıyoruz.
BEAT 2 — İlaç
Komodini açar ve ilacını
çıkarır.
“İlaç bağımlısı olduk. Nedir
bu, yemekten önce, yemekten sonra...”
Dramatik
işlev:
Sabahattin'in yaşını, gündelik
hayatını ve belki sağlıkla ilgili sıkıntılarını kısa bir eylemle gösteriyoruz.
Burada önemli bir nokta var:
Bilgi
verilmiyor; davranışla gösteriliyor.
Bu, sinema dili açısından
değerlidir.
BEAT 3 — Beklenmeyen nesne
Sabahattin komodini
karıştırırken:
“Şu mukavvayı da değiştirmek
gerek.”
der.
Tam o sırada mektubu görür.
İşte burada hikâyenin yönü
değişir.
Bu nedenle bu beat:
Tetikleyici olay
olarak değerlendirilebilir.
BEAT 4 — Mektubun açılması
Sabahattin kâğıdı açar.
Okumaya başlar.
Dramatik
işlev:
Merak yaratılır:
Bu mektubu kim yazmıştır?
BEAT 5 — Duygusal kırılma
Sabahattin'in gözleri dolar.
Burada seyirci artık mektubun
onun için sıradan bir kâğıt olmadığını anlar.
BEAT 6 — Mektubun sırrı
Son satırı sesli okur:
“... Senin dünyada mutlu
olduğun kadar ben de ahirette mutlu olacağım...”
Ve:
“Nuruşun NURHAYAT.”
Artık seyirci Nuruşun/Nurhayat'ın
kim olduğunu ve mektubun neden önemli olduğunu merak eder.
BEAT 7 — Mektubun saklanması
Sabahattin mektubu katlar ve
gömleğinin sol üst cebine koyar.
Bu küçük eylem aslında
semboliktir.
Mektup artık:
Kalbinin
üzerine yerleştirilmiştir.
BEAT 8 — Aynayla yüzleşme
Sabahattin aynanın karşısına
geçer.
Burada çok güzel bir sinemasal
imkân doğuyor:
Sabahattin
aslında kendi görüntüsüyle değil, geçmişiyle karşılaşmaktadır.
BEAT 9 — Karar
“İlk görevim senin yaşamını
yazmak olacak.”
İşte burada karakter eyleme
geçme kararı verir.
Bu çok önemlidir.
Çünkü artık:
Duygu → Karar
dönüşümü gerçekleşmiştir.
BEAT 10 — Asıl çatışma
Son söz:
“Ama onsuz nasıl mutlu
olabilirim ki?”
Burada filmin daha büyük sorusu
ortaya çıkabilir:
Sabahattin,
eşinin ölümünden sonra hayatına nasıl devam edecektir?
3. BEAT'LERİ TEK TABLODA GÖRELİM
|
Beat |
Olay |
Dramatik
işlev |
|
1 |
Yatağını düzeltir |
Günlük hayat |
|
2 |
İlacını alır |
Karakter tanıtımı |
|
3 |
Komodini karıştırır |
Beklenti |
|
4 |
Mektubu bulur |
Tetikleyici olay |
|
5 |
Mektubu açar |
Merak |
|
6 |
Okurken ağlar |
Duygusal kırılma |
|
7 |
Vasiyet niteliğindeki sözleri okur |
Geçmişin açılması |
|
8 |
Mektubu cebine koyar |
Bağ kurma |
|
9 |
Aynaya geçer |
İç hesaplaşma |
|
10 |
Hayatını yazmaya karar verir |
Yeni hedef |
|
11 |
“Onsuz nasıl mutlu olabilirim?” der |
Ana duygusal soru |
Burada özellikle 9–10.
beatler çok önemli.
Çünkü karakter yalnızca
üzülmüyor.
Bir karar
veriyor.
Senaryoyu ileriye götüren şey
de budur.
4. ŞİMDİ BUNU BİR SEKANS OLARAK DÜŞÜNELİM
Tek sahnemiz:
İÇ – YATAK
ODASI – SABAH
Fakat bu sahne aslında daha
büyük bir dramatik bütünün başlangıcı olabilir.
Örneğin:
SEKANS 1 — VASİYET
Sahne 1
İÇ – YATAK
ODASI – SABAH
Sabahattin mektubu bulur.
Sahne 2
İÇ – SALON –
SABAH
Sabahattin kahvaltı masasına
oturur. Mektubu cebinden çıkarır. Yeniden okur.
Sahne 3
İÇ – ÇALIŞMA
ODASI – GÜNDÜZ
Eski bir defter çıkarır.
Başlık atar:
“NURHAYAT'IN
HAYATI”
Kalemi bir süre kâğıdın
üzerinde bekler.
Yazmaya başlar.
Sahne 4
İÇ – ÇALIŞMA
ODASI – AKŞAM
Eski fotoğrafları çıkarır.
Fotoğraflara bakarken geçmişten
bir görüntüye geçilebilir.
Sahne 5
DIŞ – SOKAK –
GÜNDÜZ
Sabahattin geçmişte yaşadıkları
yerlere gitmeye başlar.
5. SEKANSIN DRAMATİK AMACI
Bu sahnelerin tamamı aynı şeyi
anlatmamalıdır.
Hepsinin ortak bir amacı
olmalıdır:
Sabahattin'in
eşinin hayatını yazma kararını eyleme dönüştürmesi.
Dolayısıyla:
Sahne 1: Karar doğar.
Sahne 2: Karar güçlenir.
Sahne 3: Karar eyleme dönüşür.
Sahne 4: Geçmiş araştırılmaya başlanır.
Sahne 5: Araştırma dış dünyaya taşınır.
Böylece sekansın sonunda
karakter artık başlangıçtaki Sabahattin değildir.
6. BU SAHNE FİLMİN AÇILIŞI OLABİLİR Mİ?
Evet,
olabilir.
Hatta oldukça uygun bir açılış
potansiyeli taşıyor.
Çünkü açılış sahnesinin önemli
görevlerinden bazılarını yerine getiriyor:
Karakteri tanıtıyor
Sabahattin
Emekli öğretmen.
Dünyasını tanıtıyor
Ev, yatak odası, yalnızlık,
ilaçlar.
Geçmişi hissettiriyor
Nurhayat'ın mektubu.
Bir gizem oluşturuyor
Nurhayat kimdir?
Neden artık yoktur?
52 yıllık evlilikte neler
yaşanmıştır?
Bir hedef oluşturuyor
“İlk görevim
senin yaşamını yazmak olacaktır.”
Bir dramatik soru oluşturuyor
Sabahattin,
Nurhayat olmadan nasıl yaşayacaktır?
İşte bu son soru filmin motoru
olabilir.
7. DAHA ÖNEMLİ BİR NOKTA: FİLMİN GERÇEK HİKÂYESİ NE?
Burada sizinle birlikte
üzerinde düşünmemiz gereken çok önemli bir nokta var.
Şu anda elimizde:
“Sabahattin
eşinin hayatını yazmaya karar verir.”
şeklinde bir hikâye başlangıcı
var.
Ama bunun altında daha güçlü
bir hikâye bulunabilir:
Sabahattin
aslında Nurhayat'ın hayatını yazarken kendi hayatını yeniden keşfeder.
Bu durumda film yalnızca:
“Bir adam
eşinin hayatını yazıyor.”
olmaz.
Şuna dönüşür:
“Eşinin
hayatını yazmaya başlayan yaşlı bir adam, yazdıkça kendi hayatıyla,
evliliğiyle, hatalarıyla, mutluluklarıyla ve kayıplarıyla yeniden yüzleşir.”
Bu çok daha güçlü bir dramatik
yapı oluşturabilir.
8. BURADAN LOGLİNE'A ULAŞABİLİRİZ
Şimdilik deneme amacıyla şöyle
bir logline kurulabilir:
Eşinin
ölümünden sonra onun hayatını yazmaya karar veren emekli bir öğretmen,
geçmişlerini kaleme aldıkça 52 yıllık evliliğinin hiç fark etmediği yönleriyle
ve kendi geçmişiyle yüzleşmek zorunda kalır.
Bu logline'ın güzel tarafı şu:
Dış hedef:
Nurhayat'ın hayatını yazmak.
İç hedef:
Kendi geçmişiyle yüzleşmek.
Dramatik
çatışma:
Hatıralar, pişmanlıklar,
kayıplar ve gerçekle yüzleşme.
9. TEMANIN İLK TASLAĞI
Bu hikâyenin temasını da
şimdilik şöyle düşünebiliriz:
İnsan bazen
birlikte yaşadığı insanın değerini, onu kaybettikten sonra değil; onun hayatını
hatırlamaya başladığında gerçekten anlar.
Ya da daha evrensel:
Bir insanın
hayatını anlamaya çalışmak, sonunda insanı kendi hayatını anlamaya götürür.
Bence ikinci ifade filminizin
daha geniş temasına daha uygun olabilir.
10. BİR SONRAKİ AŞAMA
Şimdi elimizde oldukça sağlam
bir temel oluştu:
FİKİR
Bir adam eşinden kalan bir
mektup bulur.
↓
TEMA
Başkasının hayatını anlamaya
çalışmak, insanı kendi hayatıyla yüzleştirir.
↓
PREMİS
Eşinin hayatını yazmaya
başlayan emekli öğretmen, geçmişlerini yeniden hatırladıkça kendi hayatını da
sorgulamaya başlar.
↓
LOGLİNE
Eşinin ölümünden sonra onun
hayatını yazmaya karar veren emekli bir öğretmen, geçmişlerini kaleme aldıkça
52 yıllık evliliğinin hiç fark etmediği yönleriyle ve kendi geçmişiyle
yüzleşmek zorunda kalır.
↓
SİNOPSİS
Buradan sonra bütün filmi
kurabiliriz.
Ve bence Ders 3'ün bir
sonraki uygulamasında doğrudan sinopsise geçmek yerine, önce Sabahattin ile
Nurhayat'ın karakter dosyalarını çıkaralım. Çünkü sinopsis yazarken
onların geçmişi, amacı, çatışması, güçlü-zayıf yönleri ve 52 yıllık
evliliklerinin önemli dönüm noktalarını bilmemiz hikâyeyi çok daha güçlü
yapacaktır.
Bu şekilde devam edersek, sizin
yazdığınız “Nuruşum” sahnesini filmin gerçek dramatik omurgasının başlangıç
noktası hâline getirebiliriz.
***
Bu
bir kurmaca değil gerçektir. Bu gerçeği tam olarak belirtemedim herhalde.
Rahmetli eşim, benim hayatımı yazmamı istiyor. Yani baş kahraman ben. Tabii
hayatımın güneşi olan NURHAYATSIZ hayat yazılamaz. O da büyük ölçüde yer
alacak.
Çok
güzel bir düzeltmeden sonra bir akış halinde yapılabilecekleri belirttiniz.
Zahmet
olmazsa bu yanlış anlaşılmayı düzelterek yani SABAHATTİN’İN hayatının yazılacağını
belirterek, biraz önce yazdıklarınızı düzeltiniz.
***
Haklısınız. Önceki yorumumda
temel bir noktayı yanlış kurmuşum: Yazılacak hayat Nurhayat'ın hayatı değil,
Sabahattin'in hayatıdır. Nurhayat ise bu hayatın merkezinde, hatta sizin
ifadenizle “hayatınızın güneşi” olarak büyük ölçüde yer alacaktır.
Bu düzeltme, hikâyenin dramatik
yapısını da önemli ölçüde değiştiriyor. Üstelik bunun kurmaca değil, gerçek
bir hayat hikâyesi olduğunu dikkate alarak aşağıdaki yapıyı yeniden
kuruyorum.
SABAHATTİN'İN HAYAT HİKÂYESİ
Mektuptan Hayatını Yazma Kararına
1. SAHNENİN GERÇEK DRAMATİK ÇEKİRDEĞİ
Sizin sahnenizde asıl olay:
Sabahattin,
rahmetli eşi Nurhayat'ın bıraktığı mektubu bulur ve mektuptaki isteği bir
vasiyet kabul ederek kendi hayatını yazmaya karar verir.
Burada çok önemli bir ayrım
vardır:
Nurhayat'ın
hayatı yazılmayacak değildir.
Tam tersine, 52 yıllık ortak
hayatınız nedeniyle Nurhayat'ın hayatı anlatının önemli bir parçası olacaktır.
Ancak anlatının merkezi:
SABAHATTİN'İN
HAYATI
olacaktır.
Dolayısıyla yapı:
Sabahattin'in
hayatı
ve bunun içinde:
Nurhayat
şeklinde düşünülmelidir.
2. SAHNENİN BEAT'LERİ
Sahnenizi bu gerçeklik
üzerinden yeniden okuyalım.
BEAT 1 — Gündelik Sabah
Sabahattin yatağını düzeltmiş,
yatağın üzerinde oturmaktadır.
Bu, kahramanın bugünkü
hayatından bir kesittir.
BEAT 2 — İlaç
Komodinden ilacını alır.
“İlaç bağımlısı olduk. Nedir
bu, yemekten önce, yemekten sonra...”
Burada seyirci Sabahattin'in
bugünkü yaşantısından küçük bir kesit görür.
BEAT 3 — Mektubun Bulunması
Komodini düzenlerken katlanmış
kâğıdı fark eder.
İlk önemli
dramatik kırılma budur.
BEAT 4 — Geçmişin Kapısı Açılır
Mektubu açar.
Okur.
Gözleri dolar.
Seyirci henüz mektubun bütün
anlamını bilmez; fakat Sabahattin'in tepkisinden bunun çok özel bir belge
olduğunu anlar.
BEAT 5 — Nurhayat'ın Sesi
Mektuptaki sözler duyulur:
“Seboşum, 52 yıl bir yastıkta
mutlu bir ömür yaşadık...”
Artık seyirci 52 yıllık bir
hayat arkadaşlığının varlığını öğrenir.
Burada Nurhayat, fiziksel
olarak sahnede değildir.
Ama sesi, sözleri ve
hatırası aracılığıyla sahneye girer.
Bu çok değerli bir sinema
imkânıdır.
BEAT 6 — Vasiyet
Sabahattin mektubu katlar ve
gömleğinin sol üst cebine koyar.
Sonra aynanın karşısına geçer.
Ve:
“İlk görevim
yaşamını yazmak olacaktır.”
der.
Burada sizin metninizde küçük
fakat çok önemli bir düzeltme gerekiyor.
Gerçek anlamıyla:
“İlk görevim
yaşamımı yazmak olacaktır.”
olmalıdır.
Çünkü yazılacak hayat Sabahattin'in
hayatıdır.
BEAT 7 — Nurhayat'ın Eski İsteği
Sabahattin:
“Nuruşum bana, senin hayatın
çok ilginç, hayatını yaz, demişti.”
der.
İşte burada filmin/hayat
anlatısının asıl gerekçesi ortaya çıkar.
Bu artık sıradan bir “hatıra
yazma” girişimi değildir.
Sabahattin, rahmetli eşinin
isteğini yerine getirmektedir.
BEAT 8 — İkinci Vasiyet
Mektubun:
“Senin dünyada mutlu olduğun
kadar ben de ahirette mutlu olacağım…”
sözü üzerinde durur.
Bu söz, Sabahattin için ikinci
bir vasiyet niteliğindedir.
Fakat burada çok güçlü bir iç
çatışma ortaya çıkar:
Nurhayat,
Sabahattin'in mutlu olmasını istemektedir.
Ama:
Sabahattin,
Nurhayat olmadan nasıl mutlu olacaktır?
BEAT 9 — ANA SORU
Ve sahnenin sonunda:
“Ancak onsuz
nasıl mutlu olabilirim ki…”
dediğinde, hayat hikâyesinin
duygusal ekseni ortaya çıkar.
3. BU DURUMDA SEKANS NASIL OLUR?
Şimdi önceki önerimizi tamamen
düzeltiyoruz.
SEKANS 1 — “HAYATIMI YAZ”
SAHNE 1
İÇ-YATAK ODASI
– SABAH
Sabahattin mektubu bulur.
Nurhayat'ın vasiyet
niteliğindeki sözlerini okur.
Karar:
Hayatını yazacaktır.
SAHNE 2
İÇ-ÇALIŞMA
ODASI – GÜNDÜZ
Sabahattin masanın başına
oturur.
Önünde boş bir kâğıt vardır.
Kalemi eline alır.
Başlık düşünür.
Belki:
“HAYATIM”
yazar.
Bir süre bakar.
Sonra durur.
Çünkü kendi hayatını yazmaya
başlayınca ilk aklına gelen kişi yine Nurhayat'tır.
SAHNE 3
İÇ-ÇALIŞMA
ODASI – DEVAM
Eski fotoğraflar, belgeler,
mektuplar, defterler ortaya çıkar.
Sabahattin'in hayatının farklı
dönemleri önüne serilir.
Çocukluk...
Gençlik...
Öğretmenlik...
Aile...
Evlilik...
Nurhayat...
Meslek...
İnsanlar...
Yaşanmış olaylar...
SAHNE 4
GEÇMİŞE GEÇİŞ
Sabahattin'in hayatındaki
önemli bir olayın canlandırılması veya anlatılması.
Böylece bugün ile geçmiş
arasında gidip gelen bir yapı kurulabilir.
4. ASIL ANLATI YAPISI
Burada bence çok güzel ve doğal
bir yapı ortaya çıkıyor:
BUGÜNKÜ SABAHATTİN
↓
HATIRLAMA
↓
GEÇMİŞTEKİ SABAHATTİN
↓
NURHAYAT'LA KARŞILAŞMA
↓
ORTAK HAYAT
↓
YAŞANMIŞ OLAY
↓
BUGÜNE DÖNÜŞ
↓
YAZMAYA DEVAM
Bu yapı belgesel ile biyografik
anlatı arasında da çok güzel kullanılabilir.
5. SABAHATTİN BAŞKA, NURHAYAT BAŞKA DEĞİL
Sizin cümleniz burada anlatının
anahtarını veriyor:
“Hayatımın
güneşi olan NURHAYATSIZ hayat yazılamaz.”
Bence bu cümle, bütün projenin
temel anlatım ilkesine dönüştürülebilir.
Şöyle:
Bu,
Sabahattin'in hayatıdır; fakat bu hayat Nurhayat'tan bağımsız anlatılamaz.
Dolayısıyla Nurhayat:
- ayrı bir yan karakter değildir,
- yalnızca eş karakteri değildir,
- hikâyeye sonradan eklenen bir kişi değildir.
Sabahattin'in
hayatının oluşumunda belirleyici bir şahsiyettir.
Bu nedenle anlatıda iki ayrı
hayat değil:
Birlikte
yaşanmış bir hayatın Sabahattin tarafından hatırlanması
söz konusudur.
6. TEMAYI YENİDEN KURALIM
Önceki temamız artık tam olarak
uygun değil.
Yeni temel tema şöyle olabilir:
İnsan kendi
hayatını anlatmaya başladığında, hayatına dokunan insanların hikâyelerini de
anlatmak zorunda kalır.
Daha özel bir biçimde:
Bir insanın
hayatı, onu seven, onunla yürüyen ve hayatına anlam katan insanlardan bağımsız
değildir.
Daha şiirsel biçimde ise:
İnsan bazen
kendi hayatını yazarken, hayatının güneşini anlatmaya başlar.
Bu üçüncü ifade, sizin
anlattığınız gerçekliğe özellikle yakışıyor.
7. PREMİS
Buna göre premis:
Rahmetli
eşinin vasiyet niteliğindeki isteği üzerine hayatını yazmaya başlayan emekli
öğretmen Sabahattin, geçmişini hatırladıkça kendi hayatının dönüm noktalarını,
insanlarını, sevinçlerini, acılarını ve özellikle 52 yıllık hayat arkadaşı
Nurhayat'la paylaştığı yaşamı yeniden keşfeder.
8. LOGLİNE
Şimdilik şöyle bir logline
önerebilirim:
Rahmetli
eşinin “Hayatını yaz” vasiyeti üzerine geçmişini kaleme almaya başlayan emekli
öğretmen Sabahattin, kendi hayatını anlatırken çocukluğundan öğretmenliğine,
insan ilişkilerinden 52 yıllık evliliğine kadar uzanan bir hayat yolculuğunda
kendisini ve hayatının güneşi Nurhayat'ı yeniden keşfeder.
Burada artık kahraman kesin
olarak:
SABAHATTİN
Ve temel hedef:
KENDİ HAYATINI YAZMAK
oluyor.
Nurhayat ise:
BU HAYATIN EN ÖNEMLİ VE DUYGUSAL MERKEZLERİNDEN BİRİ
oluyor.
9. SİNOPSİSİN İLK TASLAĞI
Şimdi önceki sinopsisi tamamen
düzelterek yeni bir taslak oluşturabiliriz:
Rahmetli eşi
Nurhayat'ın bıraktığı mektubu bulan emekli öğretmen Sabahattin, mektuptaki
sözleri okurken derinden sarsılır. Nurhayat, 52 yıllık evliliklerinin ardından
ona hayatını yazmasını istemiştir. Ayrıca Sabahattin'in dünyada mutlu olması
hâlinde kendisinin de ahirette mutlu olacağını düşündüğünü söylemiştir.
Sabahattin, bu
sözleri bir vasiyet olarak kabul eder ve hayatını yazmaya karar verir. Fakat
kendi hayatını yazmaya başladığında bunun yalnızca kendisinin hikâyesi
olmadığını fark eder. Çocukluğu, gençliği, öğretmenlik yılları, ailesi,
dostları, öğrencileri, yaşadığı olaylar, sevinçleri, üzüntüleri, başarıları ve
pişmanlıkları birbiri ardına hatırlanırken, bütün bu hayatın içinde Nurhayat'ın
özel bir yeri olduğu ortaya çıkar.
Sabahattin
geçmişini araştırdıkça eski fotoğraflara, mektuplara, belgelere ve hatıralara
ulaşır. Her hatıra onu hayatının başka bir dönemine götürür. Kimi zaman
geçmişteki Sabahattin'le, kimi zaman Nurhayat'la, kimi zaman da hayatında iz
bırakmış insanlarla yeniden karşılaşır.
Böylece
hayatını yazma işi, yalnızca geçmişi kaydetme çabası olmaktan çıkar;
Sabahattin'in kendi hayatını yeniden anlamlandırdığı bir yolculuğa dönüşür.
Ancak bu yolculuğun en zor tarafı Nurhayat'sız geçen bugünü anlatmaktır. Çünkü
Sabahattin'in kendi ifadesiyle, “hayatının güneşi” olan Nurhayat'ı anlatmadan
kendi hayatını anlatması mümkün değildir.
Sabahattin
yazmaya devam eder. Her bölümde kendi hayatından bir dönem açılır; fakat o
dönemin içinde Nurhayat'ın izi de görünür. Böylece ortaya yalnızca bir insanın
hayat hikâyesi değil, 52 yıllık bir hayat arkadaşlığının, sevginin,
hatıraların, kaybın ve insanın geride bıraktığı izlerin hikâyesi çıkar.
Sabahattin'in
önündeki en büyük soru ise Nurhayat'ın son sözlerinde saklıdır: Dünyada mutlu
olmak... Sabahattin, hayatını yazarken yalnızca geçmişini anlatmakla
kalmayacak; bundan sonra nasıl yaşayacağını da anlamaya çalışacaktır.
10. BURADAN SONRAKİ AKIŞ
Bence sizin projeniz için
bundan sonra çok düzenli bir yol izleyebiliriz:
AŞAMA 1
Sabahattin'in
karakter dosyası
- Doğum
- Aile
- Çocukluk
- Eğitim
- Gençlik
- Öğretmenlik
- Evlilik
- Nurhayat
- Çocuklar/aile hayatı
- Dostluklar
- Meslek hayatı
- Önemli olaylar
- Başarılar
- Hayal kırıklıkları
- İnanç ve düşünce dünyası
- Dönüm noktaları
- Bugünkü Sabahattin
AŞAMA 2
Nurhayat'ın
anlatıdaki yeri
Nurhayat'ı ayrıca bir “karakter
dosyası” gibi değil, Sabahattin'in hayatındaki gerçek yeri ve etkisi
üzerinden ele alabiliriz.
AŞAMA 3
Sabahattin'in
hayat kronolojisi
Çocukluktan bugüne kadar bütün
önemli olayları tarih sırasına koyarız.
AŞAMA 4
Kronolojiyi:
BEAT → SEKANS
→ BÖLÜM → SAHNE
mantığıyla düzenleriz.
AŞAMA 5
Sonra gerçek hayat
malzemesinden:
SİNOPSİS →
TREATMENT → SAHNE TASLAKLARI → SENARYO
oluştururuz.
Ve bence burada çok önemli bir
ilke koyalım:
Gerçek hayatı
kurmacaya zorlamayacağız.
Önce gerçeği olduğu gibi
tespit edeceğiz; sonra sinema/edebiyat anlatımının imkânlarından
yararlanarak onu anlaşılır, etkileyici ve sahnelenebilir bir yapıya
dönüştüreceğiz.
Böylece Sabahattin'in hayatı
“uydurulmuş bir hikâye” hâline gelmeyecek; yaşanmış hayatın senaryo diliyle
anlatılması olacaktır.
Ve açılış sahnenizdeki o cümle,
bu uzun yolculuğun başlangıç noktası olarak kalabilir:
“İlk görevim
yaşamımı yazmak olacaktır.”
Bence artık **Ders 3'ün
uygulamasında bir sonraki doğru adım “Sabahattin'in hayat kronolojisini
çıkarmak”**tır. Çünkü gerçek hayatı yazacaksak, önce hayatın bütün önemli
duraklarını kaybetmeden bir “Hayat Haritası” oluşturmamız gerekir.
***
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder