SENARYO: Senaryo Terimleri Sözlüğü

2.10.26

Senaryo Terimleri Sözlüğü

1. Yapısal ve Biçimsel Terimler

Slugline (Sahne Başlığı): Senaryodaki her yeni sahnenin başında yer alan, mekânın iç mi dış mı olduğunu (İÇ/DIŞ), mekanın adını ve zamanı (GÜNDÜZ/GECE) belirten satırdır. (Örn: İÇ. KAHVEHANÜ - GECE)
Action (Aksiyon / Dış Anlatım): Sahnedeki karakterlerin hareketlerini, çevreyi ve gerçekleşen olayları anlatan, diyaloglar arasında kalan düz metin kısımlarıdır. Present tense (şimdiki zaman) ile yazılır.
Parenthetical (Parantez İçi / Araya Giriş): Karakterin adının altında, diyalogdan hemen önce yer alan; o sözü söylerken hangi ruh halinde olduğunu, tonunu veya ne yaptığını belirten kısa ifadedir. (Örn: Gülümser, Fısıltıyla)
Voice Over / V.O. (Dış Ses): Karakterin o an sahnede görünmediği halde, dışarıdan hikâyeyi veya kendi iç sesini aktardığı seslendirme türüdür.
Off-Screen / O.S. (Kamera Dışı): Karakterin sahnede fiziksel olarak bulunduğu ancak o an kameranın görüş açısının dışında olduğu durumları belirtmek için kullanılır (kameraman veya sesçi tarafından duyulur).

Master Scene Format (Ana Sahne Formatı): Dünyada ve ülkemizde kabul gören standart senaryo yazım düzenidir (Courier 12 punto, hizalamalar ve satır aralıkları belirli kurallara bağlıdır).

2. Dramatik Yapı ve Hikâye Terimleri

Teaser (Giriş / Kanca): Özellikle dizi ve bazı filmlerde, ana jenerikten veya hikâyenin resmi başlangıcından önce seyirciyi meraka boğmak için konulan kısa açılış sahnesidir.
Inciting Incident (Tetikleyici Olay): Hikâyenin normal akışını bozan ve ana karakteri geri dönüşü olmayan bir maceraya veya çatışmaya sürükleyen olaydır (Genellikle 10. ila 12. sayfalar arasında gerçekleşir).
Plot Point (Dönüm Noktası): Hikâyenin akış yönünü tamamen değiştiren, yeni bir perdeye geçişi tetikleyen kritik eşiklerdir.
Cliffhanger (Uçurum Kenarı): Bir bölümün veya sahnenin en heyecanlı, çözülmemiş ve merak uyandırıcı bir anda kesilmesi durumudur. Seyirciyi bir sonraki bölüme veya sahneye bağlamak için kullanılır.
Character Arc (Karakter Arkı): Karakterin hikayenin başından sonuna kadar geçirdiği içsel değişim, olgunlaşma veya dönüşüm sürecidir.
Beat (Vuruş): Senaryodaki en küçük dramatik birimdir; bir duygu değişimini, duraksamayı veya mini bir hamleyi ifade eder.

3. Kamera ve Geçiş Terimler

CUT TO (Kesme): Bir sahneden diğerine ani ve direkt geçiş yapıldığını belirtir. (Genellikle teknik senaryolarda veya çekim senaryolarında yazılır, modern spekülatif senaryolarda az kullanılır).
FADE IN / FADE OUT (Kararma / Açılma): Genellikle filmin başında ekranın siyahtan aydınlanması (Fade In) veya filmin sonunda kararması (Fade Out) durumudur.
MATCH CUT (Uyumlu Kesme): İki farklı sahne veya nesne arasında görsel ya da işitsel bir benzerlik kurularak yapılan sanatsal geçiştir.
PAN: Kameranın kendi ekseni etrafında sağa veya sola dönerek çevreyi taraması hareketidir.

SENARYO