![]() |
| https://abireviewstheworld.com/about/ |
Farklı Sözcük Türleri
Sekiz ana üslup türünü ele alacağız, ancak bu
kategorilerin geniş kapsamlı olduğunu açıkça belirtmek istiyorum. Eğer
karakteriniz İngiliz bir şair ise, onun resmi üslubu, Montana'lı bir bilim
insanının resmi üslubundan çok farklı olacaktır.
Karakterlerinizin kelime seçimlerini genel anlamda
tanımlamak ve daha geniş bir perspektiften bakmak istediğinizde bu tür sözcük
seçimlerine başvurabilirsiniz. Ancak her türün içinde çok fazla çeşitlilik
olduğunu unutmayın.
Resmi Diksiyon
Kibar, net, duygusuz. İşte size resmi dilin tanımı.
Saygıyı önceliklendiren ve duygusal ifadeyi ikinci plana atan güvenli
bir iletişim stratejisidir. Genellikle açık ama dolaylıdır.
Örneğin, resmi bir dil kullanan biri, "Lütfen
ayakkabılarınızı çıkarmanızı rica edebilir miyim?" der, "Evde
ayakkabı giymek yasaktır." demez.
Resmi üslup, dilbilgisi kurallarına uyar. Sınırlı
sayıda kişisel zamir kullanır ve yüklü ifadelerden kaçınarak duygusal açıdan
nesnel bir izlenim bırakmaya eğilimlidir.
Bir karakter, profesyonel ortamlarda, kimseyi
kızdırmak istemediği durumlarda veya sadece kişiliğinin bir parçası olduğu için
bu tür incelikli bir dili tercih edebilir.
Gayriresmi Dil Kullanımı
Resmi dilin tam tersi olan gayri resmi dil, neşeli,
rahat ve samimidir. Örneğin, "Merhaba" yerine "Hey,
nasılsın?" demek buna bir örnektir. Karakterleriniz muhtemelen yakın
arkadaşları ve aileleriyle iletişim kurarken bu tür bir dili tercih ederler.
Gayriresmi dil, bolca kısaltma ve en azından biraz
argo içeren, günlük konuşmaya daha çok benzeyen bir üsluptur. Dolayısıyla, bir
karakter resmi bir ortamda gayriresmi dil kullanırsa, bu seçim okuyucunun
dikkatini çeker ve karakterin asi bir kişiliğe sahip olduğunu, bu özel duruma
saygı duymadığını veya sosyal beklentilerden habersiz olduğunu gösterebilir.
Günlük Konuşma Dili
Günlük konuşma dili, belirli bir bölgeye ve zaman
dilimine özgü kelime veya ifadeleri ifade eder. Örneğin, Batı Teksaslılar bir
şey yapmayı düşündüklerinde , "yapabilirim" derler.
Günlük konuşma dili, ortamı netleştirebilir veya yabancı bir ortamda bulunan bir karakterin öne çıkmasına
yardımcı olabilir. Ancak abartmayın. Aşırı günlük konuşma dili kullanımı,
karakteri bölgesel bir karikatüre dönüştürecektir.
Argo Sözcük Seçimi
Argo, belirli bir gruba özgü kelime ve ifadeleri ifade
etmesi bakımından günlük konuşma diline benzer. Ancak coğrafyayla sınırlı
değildir.
Argo kelimeler mesleklerde, mahallelerde ve alt
kültürlerde bulunabilir. Argo denince akla ilk gelen şey muhtemelen yaştır. Bir
şey "harika", "mükemmel", "mükemmel" veya
"Gucci" gibi ifadelerle nitelendirilebilir; bu, hangi nesle ait
olduğunuza bağlıdır.
Argo kelimelerle ilgili aklınızda tutmanız gereken bir
şey var: geçicidirler. Diyaloglarınızda argo kullanırsanız, kitabınızın
güncelliğini yitirmesine neden olacağının farkında olun.
Somut Sözcük Seçimi
Somut sözcük seçimi, olabildiğince doğrudan, kesin ve
açık olmaya çalışmanın sonucudur.
“Çöpü dışarı çıkaracağını söylemiştin ama yapmadığını
görüyorum. Eğer hemen yapmazsan sinirlenip seninle kavga edeceğimi tahmin
ediyorum.”
Bu, somut bir ifade. Tahmin yok, gri alan yok.
Bu tür doğrudan bir dil, her şeyden önce açıklığa
değer veren, yanlış anlaşılmaya tahammül edemeyeceği bir durumda olan veya bir robot olan bir karakter için ilginç bir seçim
olabilir .
Soyut Sözcük Seçimi
Soyut sözcük dağarcığı, özünde soyut olan bir şeye, fikirlere, duygulara...
gibi şeylere, kelimelerle ifade kazandırma girişimidir . Bu tür bir dil
genellikle belirsizdir ve bazen anlaşılması zordur.
"Orada öylece duran çöpleri görüyorum ve içimde
kaynayan bir şey hissediyorum ... midemde bir bulantı, bir his
var."
Bu soyut bir anlatım tarzı. Duygusal olarak yoğun ve
kendini ifade etmekte zorlanan bir karakter için harika bir seçenek.
Pedantik Sözcük
Kibirli, küstah veya aşırı güvensiz bir karakter
yazarken, hatta üçünü birden gösterirken, titiz bir üslup oldukça işe yarar.
Pedantik üslup, konuşmacının zeki veya üstün
görünmesini sağlamak için seçilen süslü kelimelerin aşırı kullanımını ifade eder . Buna örnek olarak
"güzel yüz" yerine "sevimli yüz" ifadesinin kullanılması
verilebilir.
Tahmin edebileceğiniz gibi, açıklık, titiz bir üslubun
olmazsa olmaz bir unsuru değildir.
Şiirsel Diksiyon
Şiirsel üslup en sık şiirlerde, şarkılarda veya
konuşmalarda, kelimeleri kulağa hoş gelecek şekilde düzenleme amacı
güdüldüğünde karşımıza çıkar. Şiirsel üsluptaki kelime seçimleri genellikle
ritimden etkilenir ve aliterasyon ve paralellik gibi edebi araçlardan ilham alır .
Shakespeare'in karakterleri
sıklıkla şiirsel bir üslup kullanır, hatta bazen konuşmalarını soneler şeklinde düzenlerler .
Ama bu, modern diyaloglarda pek rastlanan bir şey
değil.
Karakter
Yazımında Diksiyonun Rolü
Artık başlıca sözcük türlerine
aşina olduğunuza göre, bu son derece özel yazma becerisinin ilgi çekici
karakterler yaratmanıza nasıl yardımcı olabileceğine daha yakından bakalım.
Diksiyon konusunda ustalaşmanın başlıca avantajları
şunlardır:
Bu, dolaylı karakter betimlemesi için bir araçtır - Dolaylı karakter betimlemesi,
karakterleriniz hakkında belirli ayrıntıları doğrudan belirtmeden ortaya koyma
sanatıdır.
Karakterlerinizin konuşma tarzı, nereden geldiklerini,
nasıl hissettiklerini, duygularıyla nasıl başa çıktıklarını ve hatta ne
istediklerini ortaya çıkarabilir.
Sözcük seçimi karakterinizin tonunu netleştirir - Eğer biri, yakın bir aile üyesine gayriresmi bir dille "Öneri için
teşekkürler!" derse, aldığı tavsiyeye karşı tutumunun ne olduğu hemen
anlaşılmaz.
Ancak, aniden resmi bir üsluba geçip, "İstenmeden
verdiğiniz ebeveynlik tavsiyeleriniz için içtenlikle teşekkür ederim"
derlerse, muhtemelen alaycı olduklarını varsayabilirsiniz .
Diksiyon, karakter seslerini birbirinden ayırır - Gerçekçi karakterler yazmak
istiyorsanız, onlara belirgin sesler vermelisiniz. Bir karakterin sesi , diksiyonun yanı sıra birçok
unsuru içerir, ancak yanılmayın: Seçtikleri kelimeler, kim oldukları hakkında
çok şey söyler.
Sözcük seçimi hedeflere, duygulara ve alt metne dair ipuçları verir - Çoğumuz ne istediğimizi ve ne
hissettiğimizi açıkça söylemeyiz. Genellikle dolaylı yollardan konuşuruz ve
oynadığımız bu tuhaf küçük dil oyunları sözcük seçimimizin bir parçasıdır.
Örneğin, son derece sevimli bir karakter, büyük bir
heyecanla beklenen ilk buluşmada aniden ukala bir üsluba kayarsa, okuyucu
muhtemelen karakterin gergin olduğunu ve etkileyici olmaya çok fazla
çalıştığını tahmin edebilir.
Edebiyatta
Sözcük Seçimi Örnekleri
Okumak, farklı karakterlerin farklı sözcük seçimleri
kullanarak kendilerini nasıl ifade ettiklerini keşfetmenin harika bir yoludur.
En sevdiğiniz kitaplardan herhangi birini elinize alın ve yazarların
karakterlerinin kim olduğunu okuyucularına göstermek için dili nasıl
kullandıklarını hemen göreceksiniz.
İşte edebi eserlerde karakterlerin kullandığı dilin
bazı kısa örnekleri:
"Sonra savaş geldi, dostum. Büyük bir
rahatlamaydı ve ölmek için çok uğraştım, ama sanki büyülü bir hayat
yaşıyordum." –Jay Gatsby, Muhteşem Gatsby
Burada ilk dikkat çeken şey, 1920'lerin "Çılgın
Yılları"nda geçen bir hikaye için oldukça uygun olan "eski
dostum" ifadesidir.
Bir de ölüm ve hayatta kalma hakkında konuşma biçimi
var; savaşı "büyük bir rahatlama" olarak tanımlıyor, biraz komik olan
"Ölmek için çok uğraştım" ifadesini kullanıyor ve "Ölmedim"
demek yerine "Büyülü bir hayat yaşıyor gibiydim" ifadesini tercih
ediyor.
Bu karakter, dinleyiciyi nasıl kendine çekeceğini
bilen biri. Büyüleyici, ilgi çekici ve yetenekli bir hikaye anlatıcısı.
“Şu denize bakın kızlar—gümüş, gölge ve görünmeyen
şeylerin hayaliyle dolu. Milyonlarca dolarımız ve elmas kolyelerimiz olsa bile,
bu güzelliğin tadını daha fazla çıkaramazdık.” –Anne Shirley, Yeşil Gables'lı
Anne
Anne Shirley, şiirsel üslubun kraliçesidir.
Metaforlarla ve canlı imgelerle dolu eşsiz konuşma tarzı, güçlü hayal gücünü ve
günlük şeylerde mucize ve romantizm bulma yeteneğini yansıtır.
“Abartılmış,” dedi Halil. “Bir keresinde Vibe için
onunla röportaj yapacaktım. Beni Batı Hollywood'daki bir Starbucks'ta dört saat
bekletti, sonra geldi, on dakika boyunca bir kaplumbağadan bahsetti ve ortadan
kayboldu. Tabii ki röportaj yayınlanmadı. Palyaço.” – Halil, Seven Days in June
Halil, asıl görevi bilgi aktarmak olan, üçüncü
dereceden bir karakterdir. Burada, diyalogları bize ana karakterin itibarı
hakkında ipuçları veriyor. Halil, kendine özgü kelimeleri ve tonuyla, Shane
hakkında hem gerçekleri aktarıyor hem de ona karşı duygusal bir tepki
gösteriyor.
Tek kelimelik hakaretlerle dolu, öfkeli bir cümle
kurmuşsun: "Abartılmış." "Palyaço." Bu adam Shane'in
hayranı değil ve Halil'in sözlerindeki kini görmek, Shane'in kusurlarını
bilmekten daha etkili.
Doğru
Kelimeleri Seçmek
Karakterleriniz için doğru kelime seçimini yapmanın
tam zamanı. İşte, anı ve kişiliklerini yansıtacak doğru kelimeleri bulmanıza
yardımcı olacak bazı sorular:
Zaman Dilimi
- Hikayenizin
geçtiği dönemde , karakterinizin yaşadığı bölge, kültür ve
sosyal sınıftaki insanlar nasıl konuşuyordu ?
- O dönemde
hangi argo kelimeler yaygındı?
- Bölgenin
ve dönemin normlarına göre, karakteriniz farklı sosyal sınıflardan,
dinlerden, kültürlerden veya cinsiyetlerden insanlara nasıl hitap ederdi?
Arka plan
- Karakteriniz
nereli? Şu anda nerede yaşıyor? Geçmişine dair bu unsurlar konuşma tarzına
nasıl yansıyor? Belirli bir lehçeyle mi konuşuyor veya bölgesel ifadeler
mi kullanıyor?
- Peki ya
onların kültürel mirası?
- Konuşma
tarzları başka bir dilden etkileniyor mu?
- Dindar mı
bunlar? Eğer öyleyse, dinleri kullandıkları kelimeleri etkiliyor mu?
Örneğin, "şanslı" yerine "mübarek" mi diyorlar?
Yaş
- Kaç
yaşındalar?
- Hikayenizin
geçtiği dünyada onların yaşındaki insanlar nasıl konuşuyor?
- Şu anki
dilsel sınırlamaları neler? Kelimelerle ifade edemedikleri şeyleri nasıl
açıklıyorlar?
Eğitim
- Eğitim
seviyeleri nedir?
- Uzmanlık
alanları nedir? Zekalarını göstermek için kelime seçimlerini nasıl
kullanıyorlar?
- Hangi
durumlarda kendilerini aptal hissediyorlar? Bu durumların üstesinden nasıl
geliyorlar?
Meslek
- Meslekleri gereği hangi teknik terimleri biliyorlar ?
- Profesyonel
konuşmalarındaki üslup hiç kişisel konuşmalarına yansıyor mu?
- İş
yerinde kendilerine güveniyorlar mı yoksa güvensiz mi? Bu, konuşma
tarzlarına nasıl yansıyor?
Kişilik
- Oyunseverler
mi? Romantikler mi? Çekingenler mi? Agresifler mi? Kişilikleri kullandıkları kelimelere nasıl yansıyor?
- Başkalarıyla
iletişim kurmak için hangi taktikleri kullanıyorlar? İltifatlar mı?
Kişisel sorular mı? Övünmeler mi?
- Farklı
durumlarda kişilikleri değişiyor gibi mi görünüyor? Bu, konuşma tarzlarına
nasıl yansıyor?
Bağlam
- Kendilerini
savunmasız hissettiklerinde, kendilerini korumak için kelimeleri nasıl
kullanırlar?
- Başkalarının
onları nasıl görmesini istiyorlar? Bu hedefe ulaşmak için kelime
seçimlerini nasıl değiştiriyorlar?
- Hangi
duygularını rahatlıkla ifade edebiliyorlar? Hangilerini gizlemeye
çalışıyorlar? Bu duyguları gizlemek için kelimeleri nasıl kullanıyorlar?
- İş ve ev
ortamları arasında konuşma tarzları nasıl değişiyor? Arkadaşlarla
buluşmalar ve yabancılarla yapılan sohbetler? İçeriden kişilerle
karşılaşmalar ve dışarıdan kişilerle karşılaşmalar?
Sık Yapılan
Hatalar
Karakterlerinizin dilini yönetmenin zor yanı,
muhtemelen sizin kullanmadığınız şekillerde dil kullanmalarıdır . Belki
de size yabancı gelen bir jargon kullanabilir veya kendi kültürünüz olmayan bir
kültürün lehçesini temsil etmeye çalışabilirsiniz. Kısacası, burada birçok hata
yapma potansiyeli var.
İşte dikkat etmeniz gereken birkaç yaygın hata:
Tutarsızlıklar - Eğer bir karakter 20. sayfada hoşlandığı kişiye resmi
bir dille hitap ederken, 42. sayfada gayri resmi bir dille rahatça konuşuyorsa,
okuyucunuz bir açıklama isteyecektir. Ne değişti? Neden birdenbire bu kadar
rahat ve gevşemiş durumda?
Genellemeler - Örneğin, karakterleriniz "Güney aksanıyla"
konuşuyorsa, muhtemelen genelleme yapıyorsunuz demektir. Teksas aksanları
Arkansas aksanlarından, Arkansas aksanları da Louisiana aksanlarından çok
farklıdır. Hatta bu eyaletlerin içinde bile çok çeşitli lehçeler mevcuttur.
Abartı - Bu genellikle bir yazarın sözcük seçimiyle çok
eğlenirken kazara aşırıya kaçması sonucu olur. Yazıda çözülmesi neredeyse
imkansız olan ağır aksanlar yaratırlar. Gerçek hayatta kimsenin konuşma şeklini
yansıtmayan aşırı argo kullanırlar.
Kısacası, karikatüre kayıyorlar.
Stereotiplerden Kaçınma - Karakterinizin konuşma tarzını
yazarken, özellikle de kültürel bir lehçeye başvuruyorsanız, o lehçenin gerçek
hayatta nasıl duyulduğunu öğrenmek için zaman ayırın. Konuşma tarzını kendi
varsayımlarınıza veya filmlerde gördüklerinize dayandırırsanız, bir stereotip
yazma riskiyle karşı karşıya kalırsınız.
Tüm Bu Hataların Çözümü
Bütün bunlar özgünlüğe dayanıyor. Araştırmanızı yapın.
Karakterlerinizin konuşacağı gibi konuşan insanları dinleyin. Kendi
varsayımlarınızı sorgulayın. Ve eğer parçası olmadığınız dezavantajlı bir
topluluktan bir karakter yazıyorsanız, ses tonunu doğru ayarlamanıza yardımcı
olması için bir hassasiyet okuyucusu tutmayı
düşünün.
Karakterlerinizin
Diksiyonunu Denemek İçin Egzersizler
Sözcük seçimi sihirbazlığınızı geliştirmek için birkaç
yazma alıştırmasıyla bu küçük
sözcük seçimi keşif gezimizi sonlandırmak istiyorum. İşte bazı alıştırmalar:
Kulak misafiri olmak - Yazarların en eski yöntemlerinden
biridir. Tek başınıza (veya sabırlı bir partnerinizle) bir kahve dükkanına
gidin ve etrafınızdaki konuşmaları dinleyin. Duyduğunuz ilginç ifadeleri not
alın ve konuşmacının sözlerinin kişiliği, duyguları veya hedefleri hakkında ne
düşündürdüğüne dikkat edin.
Karakter Röportajları - Karakter röportajı, karakterinize
sorular sorduğunuz ve yanıtlarını onun ses tonuyla yazdığınız bir yazma
alıştırmasıdır. Bu, kurgusal karakterleri daha iyi tanımak ve konuşma
biçimlerini netleştirmek için harika bir yoldur. Röportaj sorularını burada bulabilirsiniz .
Tanıdığınız kişiler için diyalog yazmak - Çok iyi tanıdığınız birini
düşünün. Sonra onu farklı durumlara yerleştirin. Onu özgürlüğü için pazarlık
yapan bir rehine olarak hayal edin. Hayatının aşkına evlenme teklif etmesini ve
ardından fırtına sırasında çocuğunu teselli etmesini sağlayın.
Muhtemelen bu kişinin sesini çok iyi tanıdığınızı ve
bağlama göre diksiyonunu nasıl değiştirdiğinin de bilinçsizce farkında
olduğunuzu göreceksiniz. Bunu fark etmeye başladığınızda, bu oyunu kurgusal
kişilerle oynamak daha kolay hale gelir.
Sonuç olarak, etkili bir diksiyon yazmak, gerçek
dünyada dikkatlice dinlemeye dayanır.
Bunu yapabilirseniz, gerçekçi diyaloglar ve unutulmaz karakterler
yazabilirsiniz.
Yazan:Abi Wurdeman, Dabble Academy yazarı
https://www.dabblewriter.com/blog/character-diction
*

Hiç yorum yok:
Yorum Gönder