Sinema Terimleri Sözlüğü

 

https://www.biyografiler.com/kimdir/ingrid-bergman

                 SİNEMA TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ

Sinema Terimleri Sözlüğü

Aşağıda sinema sanatı, film yapımı, senaryo, yönetmenlik, görüntü yönetimi, kurgu, ses, oyunculuk, yapım ve dağıtım alanlarında kullanılan temel terimler tek ve alfabetik bir liste hâlinde verilmiştir.

Terim	Kısa Açıklama
Aksiyon (Action)	Filmde karakterlerin veya nesnelerin gerçekleştirdiği dramatik ya da fiziksel eylemlerdir.
Akt (Act)	Filmin dramatik yapısındaki büyük bölümlerden biridir.
Altyazı (Subtitle)	Konuşmaların veya diğer ses bilgilerinin ekranda yazılı olarak gösterilmesidir.
Ambiyans (Ambience)	Bir mekânın veya sahnenin genel ses ve atmosfer özellikleridir.
Animasyon (Animation)	Hareket yanılsaması oluşturmak amacıyla durağan görüntülerin ardışık biçimde kullanılmasıdır.
Antagonist	Başkarakterin amacına karşı çıkan kişi, grup veya güçtür.
Ara Görüntü (Cutaway)	Ana eylemden kısa süreliğine ayrılarak başka bir ilgili görüntünün gösterilmesidir.
Ark Çekimi (Arc Shot)	Kameranın karakter veya nesnenin çevresinde yay biçiminde hareket ettiği çekimdir.
Aspect Ratio (En-Boy Oranı)	Görüntünün genişliği ile yüksekliği arasındaki orandır.
Auteur	Filmlerinde kendine özgü anlatım ve estetik özellikleri belirgin biçimde görülen yönetmen anlayışıdır.
Aydınlatma	Görüntünün oluşturulması için ışığın yön, yoğunluk, renk ve niteliğinin düzenlenmesidir.
Back Projection (Arka Projeksiyon)	Ön plandaki oyuncuların arkasına önceden kaydedilmiş görüntü yansıtılarak oluşturulan çekim tekniğidir.
Blocking	Oyuncuların ve kameranın sahne içindeki konum ve hareketlerinin belirlenmesidir.
Boom Mikrofon	Ses kaydı sırasında mikrofonun kadraj dışında tutulmasını sağlayan uzun çubuklu mikrofon sistemidir.
Box Office (Gişe)	Bir filmin sinema salonlarındaki bilet satış performansını ifade eder.
B-Roll	Ana çekimleri desteklemek veya görsel geçiş sağlamak amacıyla kullanılan yardımcı görüntülerdir.
Cameo	Tanınmış bir kişinin filmde kısa süreli ve çoğunlukla özel bir görünümle yer almasıdır.
Camera Angle (Kamera Açısı)	Kameranın konuya göre konumunu ve bakış yönünü ifade eder.
CGI (Bilgisayar Üretimli Görüntü)	Bilgisayar ortamında oluşturulan veya değiştirilen görsel unsurlardır.
Close-Up (Yakın Çekim)	Bir karakterin yüzü veya nesnenin ayrıntısını yakından gösteren çekimdir.
Color Grading (Renk Derecelendirme)	Görüntünün renk, kontrast, parlaklık ve atmosferinin post-prodüksiyonda düzenlenmesidir.
Color Correction (Renk Düzeltme)	Çekimler arasındaki renk ve pozlama farklılıklarını düzeltme işlemidir.
Continuity (Süreklilik)	Çekimler arasında karakter, nesne, hareket, mekân, kostüm ve ışık gibi unsurların tutarlı kalmasıdır.
Crane Shot (Vinç Çekimi)	Kameranın vinç veya benzeri mekanik sistemle yükselip alçalarak hareket ettiği çekimdir.
Cross-Cutting (Çapraz Kurgu)	Farklı mekânlarda veya olaylarda gerçekleşen eylemlerin dönüşümlü olarak kurgulanmasıdır.
Cut (Kesme)	Bir görüntüden diğerine doğrudan geçiş yapılmasıdır.
Cutaway	Ana eylemden ayrılarak başka bir ayrıntıyı veya olayı gösteren yardımcı çekimdir.
DCP (Digital Cinema Package)	Filmin dijital sinema salonlarında gösterilmesi için hazırlanan standart dijital paketidir.
Dekor	Filmde mekânı oluşturmak veya desteklemek için kullanılan görsel unsurlardır.
Demonunstrasyon / Test Gösterimi	Filmin belirli bir aşamasının izleyici tepkisini değerlendirmek amacıyla gösterilmesidir.
Dijital Sinema	Görüntü ve sesin dijital teknolojilerle kaydedildiği, işlendiği ve gösterildiği sinema üretim biçimidir.
Diegetic Sound (Öykü Evreni Sesi)	Film dünyasındaki karakterlerin de duyabildiği seslerdir.
Dissolve (Bindirme)	Bir görüntünün yavaşça kaybolurken diğer görüntünün aynı anda ortaya çıkmasıyla yapılan geçiştir.
Dolly	Kameranın fiziksel olarak ileri, geri veya başka bir yönde hareket etmesini sağlayan platform veya çekim sistemidir.
Dolly In / Out	Kameranın fiziksel olarak konuya yaklaşması veya uzaklaşmasıdır.
Dramaturji	Filmin yapı, karakter, tema, çatışma ve anlatım ilişkilerini inceleyen çalışma alanıdır.
Dubaj (Dublaj)	Filmdeki konuşmaların başka bir dilde veya yeniden kaydedilmiş seslerle değiştirilmesidir.
Dublör (Stunt Double)	Tehlikeli veya özel fiziksel eylemlerde oyuncunun yerine performans gösteren kişidir.
Editing (Kurgu)	Görüntü ve seslerin seçilip düzenlenerek filmin nihai anlatısının oluşturulmasıdır.
Establishing Shot (Kurucu Çekim)	Sahnenin mekânını ve genel bağlamını tanıtan geniş çekimdir.
Fade In	Görüntünün siyah veya başka bir yüzeyden yavaşça ortaya çıkmasıdır.
Fade Out	Görüntünün yavaşça siyaha veya başka bir yüzeye dönüşmesidir.
Foley	Görüntüdeki fiziksel hareketlerin seslerinin sonradan özel olarak üretilip kaydedilmesidir.
Focus Pull / Rack Focus	Aynı kadraj içinde odağın bir nesneden diğerine aktarılmasıdır.
Frame (Kadraj)	Kameranın görüntü içinde gösterdiği alanın sınırlarıdır.
Gaffer	Film setinde elektrik ve aydınlatma ekibinin başındaki teknik sorumludur.
Genre (Tür)	Filmlerin konu, tema ve anlatım özelliklerine göre sınıflandırıldığı kategoridir.
Green Screen / Chroma Key	Oyuncu veya nesnenin tek renkli arka plandan ayrılarak başka görüntüyle birleştirilmesini sağlayan tekniktir.
Handheld Camera (Elde Kamera)	Kameranın elde veya omuzda taşınarak çekim yapılmasıdır.
High Angle (Yüksek Açı)	Kameranın konudan daha yüksek bir noktada bulunarak aşağıya baktığı çekimdir.
IMAX	Büyük ekran ve özel görüntü/ses standartları kullanan sinema formatıdır.
Insert Shot	Bir nesne, ayrıntı veya bilgiye özel olarak odaklanan kısa çekimdir.
Jump Cut	Benzer kadrajlar arasında zaman atlaması yaratan kesme biçimidir.
Kadraj	Görüntüde yer alan görsel alanın tamamıdır.
Kamera Hareketi	Kameranın çekim sırasında fiziksel veya mekanik olarak hareket etmesidir.
Kamera Obscura	Modern kameranın optik prensiplerinin tarihsel öncüllerinden biri olan karanlık oda sistemidir.
Kamera Operatörü	Kameranın fiziksel kullanımından ve çekimin uygulanmasından sorumlu kişidir.
Karakter Arkı	Karakterin film boyunca geçirdiği değişim ve dönüşüm sürecidir.
Kavramsal Sinema	Görsel veya anlatısal fikri, geleneksel olay örgüsünden daha fazla öne çıkaran sinema yaklaşımıdır.
Kinematografi / Görüntü Yönetimi	Filmin görüntüsel dünyasının kamera, ışık, lens, renk ve kompozisyon aracılığıyla oluşturulmasıdır.
Klip (Film Clip)	Bir filmden alınmış kısa görüntü veya sahne parçasıdır.
Kompozisyon	Görüntüdeki karakter, nesne, ışık, renk ve boşlukların düzenlenişidir.
Kurgu (Montaj)	Çekilmiş görüntü ve seslerin anlamlı bir bütün oluşturacak şekilde birleştirilmesidir.
Kurgu Masası / Editing Suite	Kurgu işlemlerinin gerçekleştirildiği çalışma ortamıdır.
Kurucu Çekim (Establishing Shot)	Bir sahnenin mekânını ve genel durumunu tanıtan geniş çekimdir.
Lens	Kameraya giren ışığın görüntü sensörüne veya filme yönlendirilmesini sağlayan optik sistemdir.
Long Shot (Uzak/Geniş Çekim)	Karakteri geniş çevresiyle birlikte gösteren çekim ölçeğidir.
Low Angle (Alçak Açı)	Kameranın konudan daha aşağıda bulunarak yukarıya baktığı çekimdir.
Make-up (Makyaj)	Oyuncunun görünüşünü karaktere, döneme veya anlatının gereksinimlerine uygun hâle getirme işlemidir.
Master Shot	Bir sahnenin temel eylemini mümkün olduğunca kesintisiz biçimde gösteren ana çekimdir.
Match Cut	İki görüntüyü hareket, şekil, kompozisyon veya anlam bakımından birbirine bağlayan kesmedir.
Medium Shot (Orta Çekim)	Karakteri genellikle bel veya göğüs hizasından yukarı gösteren çekimdir.
Mizansen (Mise-en-scène)	Oyuncu, dekor, kostüm, ışık, mekân ve diğer görsel unsurların kadraj içinde düzenlenmesidir.
Montaj	Farklı görüntülerin yan yana getirilerek yeni bir anlam, ritim veya zaman ilişkisi oluşturmasıdır.
Motion Capture (Hareket Yakalama)	Oyuncunun fiziksel hareketlerinin dijital karakter veya görsel efekt üretiminde kullanılmak üzere kaydedilmesidir.
Narration (Anlatıcı)	Hikâyeyi açıklayan, yorumlayan veya izleyiciye bilgi aktaran ses ya da anlatıcı unsurudur.
Negative Space (Negatif Alan)	Kadrajda ana nesne veya karakterlerin çevresinde kalan boş görsel alandır.
Non-Diegetic Sound (Öykü Dışı Ses)	Film dünyasındaki karakterlerin duymadığı, izleyiciye yönelik müzik veya anlatıcı sesi gibi seslerdir.
Pan	Kameranın sabit bir noktadan sağa veya sola yatay olarak çevrilmesidir.
Panavision	Sinema görüntüleme sistemleri ve geniş ekran formatlarıyla tanınan sinema teknolojisi markasıdır.
POV (Point of View)	Görüntünün belirli bir karakterin bakış açısından sunulmasıdır.
Post-Production (Post-Prodüksiyon)	Çekim sonrasında gerçekleştirilen kurgu, ses, renk, görsel efekt ve diğer işlemlerin bütünüdür.
Pre-Production (Ön Yapım)	Çekimlerden önce senaryo, oyuncu, mekân, ekip, bütçe ve çekim planlarının hazırlandığı aşamadır.
Producer (Yapımcı)	Filmin finansal, idari ve organizasyonel üretim süreçlerini yöneten kişidir.
Production Design (Yapım Tasarımı)	Filmin mekân, dekor, renk ve görsel dünyasının tasarlanmasıdır.
Protagonist (Başkarakter)	Filmin temel çatışmasını ve dramatik yolculuğunu taşıyan karakterdir.
Re-Recording (Yeniden Seslendirme/Kayıt)	Film seslerinin son miksaj ve post-prodüksiyon aşamasında yeniden işlenmesi veya kaydedilmesidir.
Reaction Shot (Tepki Çekimi)	Bir karakterin olay veya başka bir karakter karşısındaki tepkisini gösteren çekimdir.
Reel	Tarihsel olarak film şeritlerinin sarıldığı makara; günümüzde bazı bağlamlarda film veya gösterim materyalini ifade eder.
Resolution (Çözüm)	Filmin ana çatışmasının ve olay örgüsünün sonuçlandırıldığı bölümdür.
Rushes / Dailies	Çekimlerden sonra elde edilen ham görüntülerin kontrol ve değerlendirme amacıyla izlenmesidir.
Scene (Sahne)	Belirli bir zaman ve mekânda gerçekleşen dramatik olay birimidir.
Screenplay (Senaryo)	Filmin hikâyesini, sahnelerini, eylemlerini ve diyaloglarını içeren yazılı metindir.
Sequence (Sekans)	Ortak bir dramatik amaç etrafında birleşen sahneler grubudur.
Shot (Çekim)	Kameranın kayda başlamasından kaydı durdurmasına kadar elde edilen kesintisiz görüntüdür.
Shot/Reverse Shot	Özellikle karşılıklı konuşmalarda karakterlerin dönüşümlü olarak gösterildiği çekim düzenidir.
Sound Design (Ses Tasarımı)	Filmdeki konuşma, efekt, ortam sesi ve diğer işitsel unsurların tasarlanması ve düzenlenmesidir.
Soundtrack	Filmle birlikte kullanılan müzik ve/veya filmin ses bileşenlerini ifade eder.
Special Effects / SFX (Özel Efektler)	Görüntülerin çekim sırasında fiziksel olarak oluşturulması için kullanılan mekanik, piroteknik veya pratik efektlerdir.
Steadicam	Kameranın hareket sırasında daha dengeli görüntü vermesini sağlayan kamera taşıma ve dengeleme sistemidir.
Storyboarding (Storyboard)	Senaryodaki sahnelerin ve kamera planlarının çizimler veya görsel taslaklarla önceden planlanmasıdır.
Subtext (Alt Metin)	Karakterlerin sözlerinin veya davranışlarının altında bulunan açıkça ifade edilmemiş anlamdır.
Süreklilik (Continuity)	Film boyunca görsel ve anlatısal tutarlılığın korunmasıdır.
Take (Tekrar/Çekim Tekrarı)	Aynı çekimin farklı performanslarla birden fazla kez kaydedilmesidir.
Teaser	Filmin veya bir projenin ilgiyi artırmak amacıyla hazırlanan kısa tanıtım görüntüsüdür.
Three-Act Structure (Üç Perdeli Yapı)	Hikâyenin kurulum, gelişme/çatışma ve sonuç bölümleri şeklinde yapılandırılmasıdır.
Tilt	Kameranın sabit bir noktadan yukarı veya aşağı doğru döndürülmesidir.
Tracking Shot	Kameranın karakter veya nesneyle birlikte fiziksel olarak hareket ettiği çekimdir.
Trailer (Fragman)	Filmi tanıtmak amacıyla hazırlanan kısa ve seçilmiş görüntülerden oluşan tanıtım filmidir.
Treatment	Senaryonun ayrıntılı diyalog metni yerine hikâye, karakter ve olay örgüsünü özetleyen geliştirme metnidir.
Voice Over (V.O.)	Görüntü üzerinde duyulan ve karakterin kadraj içindeki doğrudan konuşmasından bağımsız olan sestir.
Wide Shot (Geniş Çekim)	Konuyu geniş bir çevre içinde gösteren çekimdir.
Whip Pan	Kameranın çok hızlı biçimde sağa veya sola çevrilmesiyle elde edilen çekimdir.
Wipe	Bir görüntünün ekranda hareket eden bir sınır aracılığıyla diğer görüntünün yerini alması biçimindeki geçiştir.
Zoom In	Objektifin odak uzaklığını değiştirerek konuyu görüntüde büyütme işlemidir.
Zoom Out	Objektifin odak uzaklığını değiştirerek daha geniş bir alanı görüntüye alma işlemidir.

Sinema üretiminin temel aşamaları

Aşama	İçerik
Geliştirme (Development)	Fikir, sinopsis, treatment ve senaryonun geliştirilmesi; finansman ve proje planlamasının başlaması.
Ön Yapım (Pre-Production)	Oyuncu seçimi, mekân, dekor, kostüm, ekip, bütçe ve çekim planlarının hazırlanması.
Yapım (Production)	Filmin kamera ve ses ekipleriyle fiilen çekildiği aşama.
Post-Prodüksiyon	Kurgu, ses tasarımı, müzik, görsel efekt, renk düzenleme ve final işlemleri.
Dağıtım (Distribution)	Filmin sinema, dijital platform, televizyon veya diğer gösterim kanallarına ulaştırılması.
Gösterim (Exhibition)	Filmin seyirciyle buluştuğu sinema salonu, festival, televizyon veya dijital platform süreci.

Formun Altı